Kiedy pies zlokalizuje źródło poszukiwanego zapachu, przekazuje sygnał swojemu przewodnikowi. W zależności od profilu wyszkolenia stosuje się dwa główne rodzaje sygnalizacji. Pierwszym z nich jest oznaczenie pasywne, polegające na przyjęciu określonej pozycji, zazwyczaj siadu lub warowania, bezpośrednio przy ukrytym ładunku. Jest to metoda wyjątkowo bezpieczna, często stosowana w miejscach publicznych, takich jak lotniska, dworce czy imprezy masowe. Drugim rodzajem jest oznaczenie aktywne, w którym pies manifestuje znalezienie substancji poprzez drapanie, szczekanie lub próby rozgrzebywania miejsca ukrycia. Wybór metody zależy od specyfiki zadań oraz środowiska, w jakim zespół realizuje swoje obowiązki.

Choć teoretycznie każdy pies o odpowiednich cechach charakteru może zostać wyszkolony do detekcji zapachowej, w praktyce służby sięgają po rasy o określonych predyspozycjach psychicznych. Czworonóg musi odznaczać się wysokim poziomem energii, silną motywacją do współpracy z człowiekiem oraz zdolnością do długotrwałej koncentracji. Największą popularnością w pracy węchowej cieszą się owczarki niemieckie, owczarki belgijskie malinois, labradory retrievery, golden retrievery, a także border collie oraz english springer spaniele. Rasy te łączą pasję do pracy węchowej ze stabilnością emocjonalną niezbędną w trudnych warunkach środowiskowych.

Wykorzystanie psów w wykrywaniu narkotyków niesie ze sobą ogromne korzyści operacyjne. Czworonożny funkcjonariusz jest w stanie przeszukać rozległy budynek w zaledwie kilka minut, co wielokrotnie przewyższa tempo pracy zespołu ludzkiego. Ponadto kontrola z udziałem psa jest nieinwazyjna i nie narusza prywatności obywateli w taki sposób, jak przeszukanie osobiste, a sama obecność patrolu stanowi silny czynnik odstraszający przestępców. Wokół pracy psów detekcyjnych narosło również wiele mitów. Jednym z najpopularniejszych jest przekonanie, że psy ulegają uzależnieniu od szukanych narkotyków. W rzeczywistości zwierzęta nigdy nie mają bezpośredniego kontaktu fizycznego z substancją ani jej nie spożywają, a cała praca opiera się wyłącznie na zabawie w wyszukiwanie określonej cząsteczki zapachowej. Warto jednak pamiętać, że skuteczność psa może być zmienna. W warunkach kontrolowanych odsetek błędów wynosi poniżej pięciu procent, jednak w realiach terenowych wpływ na wynik mogą mieć zmęczenie, silne bodźce rozpraszające lub nieświadome sugerowanie reakcji przez przewodnika. Z tego powodu wyszkolenie zespołów wymaga nieustannej weryfikacji i regularnej recertyfikacji.