Taki manewr, określony przez naukowców jako bieg kompasowy, służy prawdopodobnie zresetowaniu i nakierowaniu wewnętrznego systemu nawigacyjnego na ziemskie pole magnetyczne. Psy korzystające z tej metody docierały do celu znacznie szybciej niż osobniki polegające jedynie na tropieniu własnego śladu zapachowego. Zjawisko magnetorecepcji, czyli zdolności do wyczuwania linii pola magnetycznego, jest dobrze udokumentowane u gołębi, ptaków wędrownych, żółwi morskich czy niektórych owadów. Występuje ono również u ssaków dziko żyjących, takich jak żubry, wieloryby czy zebry. U psów domowych zmysł ten stanowi uśpioną pozostałość po dzikich przodkach, która uaktywnia się w wymagających warunkach terenowych.

Odkrycia te przypominają, że mimo tysięcy lat udomowienia psy wciąż posiadają pierwotne zdolności przystosowawcze. Eksperci zwracają uwagę, że choć otaczamy czworonogi miłością i opieką, nie powinniśmy ich nadmiernie humanizować. Zrozumienie ich biologicznej natury, zachowań łowieckich oraz zmysłów pozwala na lepsze dopasowanie aktywności i form szkolenia do ich naturalnych predyspozycji.

Zdolności nawigacyjne psów były wykorzystywane przez ludzi od pokoleń. W czasie I wojny światowej psy meldunkowe pokonywały niebezpieczny, zniszczony teren i docierały do sztabu pod ostrzałem, niosąc kluczowe meldunki na dystansie setek metrów. Ich orientacja w przestrzeni wielokrotnie ratowała życie żołnierzom na froncie. Niezwykłą determinacją wykazał się także pewien 3-letni labrador, który oddany pod opiekę w innym rejonie kraju, po ośmiu miesiącach wędrówki pokonał trasę rzędu 800 kilometrów. Dzięki wszczepionemu mikrochipowi został pomyślnie zidentyfikowany przez lekarza weterynarii i wrócił do prawowitego właściciela. Podobnym zmysłem wykazał się pies ze schroniska, który po adopcji uciekł z nowego domu i przebył 16 kilometrów przez ruchliwe ulice oraz tory kolejowe, aby powrócić do suczki, z którą wcześniej dzielił boks. Te niezwykłe przypadki potwierdzają, że psia lojalność w połączeniu z geologicznym kompasem tworzy niezwykłe możliwości.