Sheltie to prawdziwy prymus w świecie psów. Ich wrodzona inteligencja i chęć do pracy sprawiają, że doskonale sprawdzają się w różnorodnych dziedzinach. Są wykorzystywane jako psy asystujące, na przykład do ostrzegania medycznego, a także jako psy terapeutyczne, niosąc wsparcie potrzebującym. Owczarki szetlandzkie to także wybitni sportowcy. Regularnie zajmują czołowe miejsca w konkurencjach kynologicznych, takich jak agility, pasienie, posłuszeństwo czy flyball. Ich niezwykła zwinność, szybkość i bystrość umysłu czynią je jednymi z najbardziej utytułowanych ras w wielu dyscyplinach. Są psem, który uwielbia nowe wyzwania i z łatwością przyswaja nowe umiejętności, co sprawia, że trening z nimi jest prawdziwą przyjemnością.

Owczarek szetlandzki zachwyca swoim eleganckim wyglądem. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest obfita, lśniąca sierść o gęstym podszerstku, która tworzy piękną "kryzę" wokół szyi i pióra na ogonie oraz łapach. Występuje w kilku odmianach kolorystycznych, w tym w różnych odcieniach śniadego (sable), czarnego z podpalaniem oraz marmurkowego (blue merle). Głowa Sheltie jest długa i szlachetna, a ekspresyjne oczy nadają mu łagodny, inteligentny wyraz, który rozczula. Według obowiązującego wzorca rasy, psy te powinny mierzyć w kłębie od 33 do 40,6 centymetrów. Jest to wielkość optymalna dla ich budowy i przeznaczenia.

Mimo swojego średniego rozmiaru, Sheltie to rasa o wysokim poziomie energii, która potrzebuje regularnej i intensywnej aktywności fizycznej. Długie spacery, bieganie czy zabawy z piłką to podstawa codziennej rutyny. Owczarki szetlandzkie uwielbiają też interakcje z dziećmi i z łatwością dorównują im energią, a nawet je prześcigną. Oprócz ruchu fizycznego, kluczowa jest również stymulacja umysłowa. Psy tej rasy są niezwykle inteligentne i szybko się nudzą. Brak odpowiednich zajęć może prowadzić do tego, że Sheltie znajdzie sobie własne, często niepożądane sposoby na rozładowanie energii i nudy, takie jak nadmierne szczekanie czy niszczenie przedmiotów. Regularne treningi, nauka nowych komend i zabawy węchowe są niezbędne dla utrzymania ich w dobrej kondycji psychicznej i fizycznej. Pielęgnacja obfitej sierści wymaga regularnego szczotkowania, najlepiej kilka razy w tygodniu, aby zapobiec kołtunieniu i utrzymać ją w dobrej kondycji.