Historia Hovawarta sięga wczesnego średniowiecza, gdzie był cenionym psem stróżującym na wiejskich posiadłościach, zwłaszcza w okolicach Harzu i Schwarzwaldu. Nazwa rasy, pochodząca ze średniowiecznego języka niemieckiego ("Hova" - podwórze, "wart" - stróż), doskonale odzwierciedlała jego przeznaczenie. Pierwsze pisemne wzmianki o tej rasie pojawiają się w niemieckich kodeksach prawnych już w 1380 roku, świadcząc o jej długiej tradycji i wysokiej wartości (za zabicie Hovawarta groziła wysoka grzywna). W 1513 roku Albrecht Dürer uwiecznił długowłosego psa na swoim miedziorycie ,,Rycerz, śmierć i diabeł", którego miłośnicy rasy często utożsamiają z dawny typem Hovawarta. Niestety, z czasem rasa niemal zanikła, a jej współczesna rekonstrukcja rozpoczęła się na początku XX wieku. Bertram König, a następnie jego syn Kurt F. König, odegrali kluczową rolę w odtworzeniu Hovawarta. Od 1922 roku Kurt F. König systematycznie odszukiwał na wsiach psy o cechach przypominających dawne Hovawarty i krzyżował je z innymi rasami, takimi jak owczarki niemieckie, nowofundlandy, leonbergery, a także duże szwajcarskie psy pasterskie i kuwasze, aby przywrócić pierwotny typ i wszechstronność użytkową. W 1937 roku rasa została oficjalnie uznana przez FCI. II wojna światowa ponownie zagroziła istnieniu Hovawartów, jednak dzięki wysiłkom miłośników, którzy po wojnie odnaleźli ocalałe osobniki, populacja została odbudowana. W 1947 roku powstał w Niemczech Związek Hodowców Hovawartów, a w 1964 roku rasa zyskała status rasy użytkowej z wymaganiem egzaminów. Od lat 60. XX wieku wdrożono konsekwentne programy selekcyjne, które niemal całkowicie wyeliminowały dysplazję stawów biodrowych. Pierwsze Hovawarty pojawiły się w Polsce w 1985 roku.

Hovawart to pies o zrównoważonym i łagodnym temperamencie, co nie oznacza braku energii, a raczej kontrolowaną aktywność. Jest niezwykle inteligentny, czujny i pewny siebie, a jego naturalny instynkt obrony sprawia, że jest doskonałym stróżem, który potrafi wyczuć realne zagrożenie, lecz nie przejawia agresji bez wyraźnej przyczyny. Jednocześnie jest głęboko oddany swojej rodzinie, wrażliwy i lojalny, co czyni go wspaniałym towarzyszem. Hovawarty są odporne na stres i posiadają bardzo dobry węch, co czyni je doskonałymi tropicielami. Ich dojrzewanie psychiczne jest dość długie, co wymaga cierpliwości i konsekwencji w szkoleniu. Mimo swojej niezależności, potrzebują bliskiego kontaktu z człowiekiem i nie powinny być izolowane. Aktywny, ale nie nadmiernie pobudliwy, z entuzjazmem podchodzi do proponowanych zadań.

Hovawarty są generalnie uważane za rasę zdrową i długowieczną, co jest cechą pożądaną, zwłaszcza u psów dużych rozmiarów. Średnia długość życia wynosi od 10 do 14 lat. Dzięki rygorystycznym programom hodowlanym, wskaźnik dysplazji stawów biodrowych został zredukowany do mniej niż 5%, co jest wyjątkowo niskim wynikiem dla tak dużej rasy. Niemniej jednak, jak każda rasa, Hovawarty mogą mieć predyspozycje do pewnych schorzeń. Należy zwracać uwagę na potencjalne problemy z oczami (katarakta, dystrofia rogówki), choroby serca (kardiomiopatia rozstrzeniowa) oraz niedoczynność tarczycy. Istnieje również ryzyko wystąpienia u nich rozszerzenia i skrętu żołądka, co jest typowe dla psów dużych ras i stanowi stan zagrożenia życia. W rzadkich przypadkach odnotowywano zespolenie wrotno-oboczne (portosystemic shunt) oraz mielopatię zwyrodnieniową. Regularne wizyty u weterynarza, profilaktyka i odpowiedzialna hodowla są kluczowe dla utrzymania ich dobrego zdrowia.

Ze względu na duży apetyt i tendencję do przybierania na wadze, kluczowe jest kontrolowanie ilości podawanego pokarmu. Hovawarty, jako psy dużych ras, wymagają specjalnie zbilansowanej karmy dostosowanej do poszczególnych etapów życia. Szczenięta potrzebują karmy przeznaczonej dla dużych ras, często z dodatkiem glukozaminy i chondroityny wspierających rozwój stawów. U dorosłych psów dieta powinna być dostosowana do poziomu aktywności, a preparaty wspomagające stawy są nadal zalecane. Dzienną porcję karmy należy podzielić na co najmniej dwa posiłki, aby zmniejszyć ryzyko skrętu żołądka, który jest częstym problemem u dużych ras. Po jedzeniu pies powinien mieć zapewniony co najmniej 30 minut odpoczynku. Możliwe jest również karmienie dietą domową (gotowaną lub BARF), pod warunkiem odpowiedniej suplementacji i konsultacji z weterynarzem lub dietetykiem zwierzęcym. Hovawarty nie są szczególnie wrażliwe na rodzaje karmy ani alergiczne, ale zawsze należy obserwować reakcje psa na nowe pokarmy. Świeża woda powinna być zawsze dostępna.

Hovawart nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji, głównie dzięki temu, że jego sierść, choć długa i lekko falowana, ma niezbyt obfity podszerstek i posiada właściwości samooczyszczające. Dzięki temu zabrudzenia łatwo z niej usuwać. Regularne szczotkowanie raz na tydzień lub dwa wystarczy, aby usunąć martwe włosy i zapobiec matowieniu, szczególnie za uszami, pod pachami i w pachwinach, gdzie sierść ma tendencję do filcowania się. W okresie linienia, częstotliwość szczotkowania może wzrosnąć do codziennej. Przed czesaniem zaleca się delikatne zwilżenie sierści odżywką, co ułatwia rozczesywanie i chroni włos przed uszkodzeniem. Kąpiele powinny być sporadyczne, tylko w razie wyraźnej potrzeby, a po nich psa należy dokładnie wysuszyć, aby uniknąć problemów skórnych. Ważne jest regularne przycinanie szybko rosnących pazurów (co 2-4 tygodnie) oraz kontrola czystości uszu i zębów, aby zapobiegać infekcjom i osadzaniu się kamienia nazębnego.

Hovawart to rasa aktywna, wymagająca znacznej dawki ruchu i stymulacji umysłowej. Nie jest psem kanapowym i nie zadowoli się krótkimi spacerami wokół bloku, nawet jeśli ma dostęp do ogrodu. Preferuje dom z dużym, ogrodzonym ogrodem, gdzie może swobodnie biegać, ale to nie zwalnia właściciela z obowiązku codziennych, długich i intensywnych spacerów, najlepiej trwających co najmniej godzinę, uzupełnionych o krótsze wyjścia. Hovawarty są bardzo energiczne w młodości, a z wiekiem stają się bardziej stateczne, ale nadal potrzebują aktywności. Uwielbiają biegać, bawić się, aportować i są doskonałymi pływakami. Chętnie uczestniczą w różnych psich sportach, takich jak agility, obedience, rally, canicross, dog dancing czy tropienie użytkowe, co stanowi świetny sposób na zaspokojenie ich potrzeb fizycznych i intelektualnych. Bezczynność i nuda mogą prowadzić do frustracji i niszczycielskich zachowań.

Hovawart to pies inteligentny, chętny do nauki, ale jednocześnie niezależny i bywa uparty, co jest efektem dawniej wymaganej od niego samodzielności w pracy stróża. Z tego powodu bezwzględne posłuszeństwo i mechaniczne wykonywanie poleceń są mu obce. Szkolenie Hovawarta powinno opierać się na pozytywnych wzmocnieniach, cierpliwości i konsekwencji, a także na budowaniu głębokiej relacji opartej na zaufaniu z przewodnikiem. Reaguje najlepiej na spokojne, stanowcze komendy, natomiast krzyki i metody oparte na przemocy są całkowicie nieskuteczne i mogą zniszczyć zaufanie psa. Wczesna socjalizacja z ludźmi, innymi psami i różnymi sytuacjami jest kluczowa dla kontrolowania jego silnego instynktu stróżującego i nauki odpowiednich reakcji. Hovawart uwielbia wyzwania umysłowe i potrzebuje różnorodnych ćwiczeń, aby nie dopuścić do nudy, która może skutkować odmową współpracy. Właściciel Hovawarta musi być bardziej konsekwentny i świadomy niż jego pies, zawsze o krok przed nim, aby pies ufał mu jako liderowi.

Brak znaczących ról filmowych. Rasa Hovawart nie jest powszechnie znana z kariery w kinematografii, a w dostępnych źródłach nie ma wzmianek o jej udziale w popularnych produkcjach filmowych.];