Historia rasy Akita sięga początków XVII wieku w górzystym regionie Tohoku w Japonii, a zwłaszcza w prefekturze Akita. Pierwotnie psy te, znane jako Matagiinu, były wykorzystywane przez myśliwych do polowań na grubą zwierzynę, taką jak niedźwiedzie, dziki i jelenie. Wraz z upływem czasu, ich przeznaczenie ewoluowało - zaczęły pełnić funkcje stróżujące, a od 1868 roku, w celu zwiększenia rozmiarów i siły, krzyżowano je z rasami takimi jak Tosa Inu i Mastify. Te krzyżowania, choć zwiększyły gabaryty psów, doprowadziły do utraty charakterystycznych cech szpiców. Kiedy w 1908 roku zakazano walk psów, podjęto świadome działania na rzecz zachowania rasy i przywrócenia jej pierwotnego typu. Kluczową rolę odegrało założone w 1927 roku stowarzyszenie Akitainu Hozonkai (AKIHO), mające na celu ochronę i rozwój Akity. W 1931 roku dziewięć wybitnych przedstawicieli rasy zostało uznanych za Pomniki Przyrody Japonii, co podkreśliło ich narodowe znaczenie. Okres II wojny światowej był dla Akity katastrofalny. Psy masowo zabijano na futra do produkcji odzieży wojskowej, z wyjątkiem owczarków niemieckich. W obawie przed całkowitą zagładą, niektórzy hodowcy krzyżowali Akity z owczarkami niemieckimi. Po wojnie populacja Akity drastycznie spadła i pojawiły się trzy główne typy: Matagi, Akita walcząca oraz krzyżówki z owczarkami. Dążenie do odtworzenia czystości rasy było złożone. Choć linia Dewa (z cechami mastifów i owczarków) zyskała krótkotrwałą popularność, prawdziwi miłośnicy rasy skupili się na eliminacji obcych wpływów, krzyżując ocalałe psy z Akita Matagi. Ten proces doprowadził do ukształtowania stabilnego, czystego typu Akita Inu, jaką znamy dzisiaj. Rasa zyskała popularność poza Japonią, szczególnie w Stanach Zjednoczonych po II wojnie światowej, dzięki powracającym żołnierzom. Helen Keller również przypisuje się sprowadzenie pierwszej Akity do USA. W Polsce pierwsze Akity, początkowo typu amerykańskiego, pojawiły się w latach 90. XX wieku, a niedługo potem zaczęto sprowadzać również psy czysto japońskie.

Akita charakteryzuje się spokojnym, dostojnym i zrównoważonym usposobieniem. Jest psem niezwykle wiernym i głęboko przywiązanym do swojej rodziny, choć zazwyczaj okazuje uczucia w sposób powściągliwy i subtelny, nie domagając się nachalnych pieszczot. Wobec obcych ludzi jest z natury nieufna i zdystansowana, co czyni ją doskonałym stróżem - czujnym, ale nie hałaśliwym. Inteligencja rasy łączy się z silną niezależnością i uporem, co wymaga konsekwentnego i cierpliwego podejścia w wychowaniu. Posiada silny instynkt terytorialny i umiarkowany instynkt łowiecki.

Akita to rasa generalnie uznawana za zdrową i wytrzymałą, ciesząca się stosunkowo długim życiem jak na psa dużego. Mimo to, jak wiele ras, ma predyspozycje do pewnych schorzeń. Do najczęściej występujących problemów zdrowotnych należą dysplazja stawów biodrowych i łokciowych, dlatego odpowiedzialni hodowcy badają rodziców przed kryciem. Rasa jest również narażona na rozszerzenie i skręt żołądka (GDV), stan nagły, wymagający natychmiastowej interwencji weterynaryjnej. Akity mogą cierpieć na różnego rodzaju alergie, zarówno pokarmowe, jak i środowiskowe. Występują u nich również choroby autoimmunologiczne, takie jak łojotokowe zapalenie gruczołów łojowych (sebaceous adenitis), pęcherzyca, zespół Vogta-Koyanagiego-Harady (powodujący m.in. depigmentację skóry, łysienie i problemy z oczami) oraz niedoczynność tarczycy. Problemy okulistyczne obejmują kataraktę, postępujący zanik siatkówki (PRA) i dysplazję siatkówki (RD), które mogą prowadzić do utraty wzroku. W celu minimalizacji ryzyka zalecane są badania przesiewowe w kierunku dysplazji stawów, chorób oczu, tarczycy oraz problemów ze szkliwem (amelogenesis imperfecta). Rasa gorzej znosi upały, dlatego latem należy zapewnić jej chłodne miejsce do odpoczynku.

Akity zazwyczaj nie są wybredne, a ich dieta powinna być dostosowana do wieku, poziomu aktywności i indywidualnych potrzeb zdrowotnych. Ze względu na predyspozycje do alergii, należy zwracać szczególną uwagę na skład pokarmu i wybierać wysokiej jakości karmy, najlepiej przeznaczone dla dużych ras, z uwagi na ich skłonność do problemów stawowych. W przypadku karm suchych zaleca się te wzbogacone o glukozaminę i chondroitynę. Dzienną porcję karmy najlepiej podzielić na dwa posiłki dla dorosłego psa (szczenięta trzy razy dziennie), zapewniając mu minimum godzinę odpoczynku po jedzeniu, aby zmniejszyć ryzyko rozszerzenia i skrętu żołądka. Należy kontrolować masę ciała, unikając przekarmiania, zwłaszcza u mniej aktywnych osobników, gdyż Akity nie są żarłoczne, ale mogą przybierać na wadze. Akity mogą być zaborcze wobec jedzenia, dlatego posiłki i smakołyki powinny być podawane z dala od innych zwierząt i dzieci. W okresach linienia można wzbogacić dietę o suplementy wspierające kondycję skóry i sierści.

Pielęgnacja Akity, choć nie jest nadmiernie skomplikowana, wymaga regularności. Rasa ta słynie z czystości i braku intensywnego psiego zapachu, często pielęgnuje się samodzielnie niczym kot. Jej gęsta, dwuwarstwowa sierść składa się z twardego włosa okrywowego i miękkiego, gęstego podszerstka, który szczególnie obficie linieje dwa razy w roku - wiosną i jesienią. W tych okresach (trwających około trzech tygodni) Akita zrzuca podszerstek całymi kępami, co wymaga codziennego, dokładnego wyczesywania szczotką pudlówką i metalowym grzebieniem, aby pomóc usunąć martwy włos i uniknąć skołtunienia. Poza okresami linienia wystarczy czesanie raz na 1-2 tygodnie. Kąpiele są potrzebne rzadko, w miarę zabrudzenia, z użyciem szamponów przeznaczonych do twardej sierści. Regularne przycinanie pazurów, dbanie o higienę uszu i regularne szczotkowanie zębów są kluczowe dla ogólnego zdrowia psa. W trakcie linienia skóra psa może być bardziej wrażliwa, dlatego zaleca się delikatność podczas szczotkowania. Akita nie zbiera dużo brudu na spacerach dzięki swojej sierści, ale obfite linienie to cecha, na którą trzeba być przygotowanym.

Akita, mimo swojej majestatycznej postury, nie jest psem ekstremalnie aktywnym, ale zdecydowanie potrzebuje umiarkowanej, regularnej dawki ruchu i aktywności umysłowej. Codzienne, energiczne spacery, jogging czy wspólne wędrówki na świeżym powietrzu zaspokoją jej potrzeby. Rasa ta ceni sobie różnorodność aktywności, chociaż nie zawsze jest entuzjastką typowych psich zabaw, takich jak aportowanie. Ze względu na silny instynkt łowiecki i tendencje do dominacji wobec innych psów, zaleca się prowadzenie Akity na smyczy w miejscach publicznych. Może być doskonałym towarzyszem podczas sportów indywidualnych, takich jak canicross, dogtrekking czy bikejoring, a także w sportach zaprzęgowych lub weight pulling, pod warunkiem odpowiedniego przygotowania. Brak wystarczającej stymulacji fizycznej i psychicznej może prowadzić do frustracji i niepożądanych zachowań. Pomimo tego, Akita potrafi dostosować się do życia w mniejszych przestrzeniach, o ile jej zapotrzebowanie na ruch zostanie zaspokojone poza domem.

Szkolenie Akity to wyzwanie, które wymaga doświadczonego, konsekwentnego i cierpliwego opiekuna. Akity są inteligentne i pojętne, ale cechuje je silna niezależność i upór, przez co nie należą do psów ślepo posłusznych. Najlepiej reagują na pozytywne metody szkoleniowe, oparte na budowaniu zaufania i szacunku, bez użycia siły czy przymusu, które mogą wywołać agresję lub całkowitą odmowę współpracy. Sesje szkoleniowe powinny być krótkie, urozmaicone i angażujące umysłowo, gdyż Akity szybko się nudzą powtarzalnością. Kluczowa jest wczesna i szeroka socjalizacja szczenięcia - kontakt z różnymi ludźmi, miejscami i innymi psami (zwłaszcza w "psich przedszkolach") jest niezbędny, aby zminimalizować ich naturalną nieufność wobec obcych i potencjalną agresję wobec innych czworonogów, szczególnie tej samej płci. Akita jako pies stróżujący musi nauczyć się akceptować obecność obcych, którzy są mile widziani przez właściciela. Ze względu na silny instynkt łowiecki i niezależny charakter, Akita nigdy nie powinna być spuszczana ze smyczy na nieogrodzonym terenie. Właściciel musi być świadomy, że Akita może mieć własne zdanie i nie zawsze będzie reagować natychmiastowo na komendy wydawane z dużej odległości.

Akita zyskała światową sławę dzięki wzruszającej historii psa Hachiko, który przez lata czekał na swojego zmarłego właściciela na tokijskiej stacji Shibuya. Ta niezwykła opowieść o lojalności została uwieczniona w książkach i doczekała się hollywoodzkiej adaptacji filmowej "Mój przyjaciel Hachiko" (oryg. "Hachi: A Dog"s Tale") z Richardem Gere"em w roli głównej. Ponadto, w Japonii, inny Akita o imieniu Wasao, długowłosy "moku" Akita, również stał się gwiazdą filmową i ikoną, szczególnie po tym, jak jego historia została przedstawiona na dużym ekranie.];