Historia Appenzellera, podobnie jak innych szwajcarskich psów pasterskich, sięga prawdopodobnie starożytności, a za jego przodka uważa się doga tybetańskiego, który dotarł do Europy wraz z Rzymianami. W regionie Appenzell w Szwajcarii rozwinął się unikalny typ psa zaganiającego i stróżującego. Pierwsze pisemne wzmianki o Appenzellerze pojawiły się w 1853 roku w dziele "Tierleben der Alpenwelt" (Życie zwierząt w Alpach), gdzie opisano go jako donośnie szczekającego, krótkowłosego, średniej wielkości psa pasterskiego o zrównoważonym typie szpica. Pod koniec XIX wieku, dzięki wysiłkom popularyzatora rasy, inspektora leśnego Maxa Siebera, rozpoczęto działania mające na celu zachowanie i ujednolicenie rasy. W 1898 roku Szwajcarski Związek Kynologiczny (SKG) oficjalnie uznał Appenzellera i zainicjował selekcję hodowlaną, znajdując pierwotnie 16 osobników. Kluczową rolę w rozwoju rasy odegrał profesor Albert Heim, który w 1906 roku założył Klub Rasy Appenzellera, mający na celu promocję i utrzymanie jej naturalnych cech. W 1914 roku profesor Heim opracował pierwszy obowiązujący wzorzec rasy, a wprowadzenie obowiązkowej rejestracji szczeniąt zapoczątkowało planową, czystą hodowlę. Pomimo swojego rosnącego grona miłośników, Appenzeller nadal posiada stosunkowo wąską bazę hodowlaną, co wymaga odpowiedzialnego i starannego podejścia do selekcji, aby zachować jego znakomite, wrodzone cechy.

Appenzeller to pies o żywym, pełnym temperamentu usposobieniu, charakteryzujący się pewnością siebie, odwagą i niezawodnością. Jest bystry, niezwykle inteligentny i szybko się uczy, co czyni go wszechstronnym psem pracującym. Wobec obcych jest zazwyczaj nieco nieufny, co w połączeniu z jego wrodzonym instynktem stróżującym sprawia, że jest doskonałym, nieprzekupnym obrońcą swojego terytorium i rodziny. Appenzellery są psami oddanymi swoim opiekunom, choć często najmocniej wiążą się z jedną osobą. Cenią sobie zabawę i aktywność, a brak odpowiedniej stymulacji fizycznej i umysłowej może prowadzić do niepożądanych zachowań, takich jak nadmierne pilnowanie zasobów czy niszczenie przedmiotów.

Appenzeller jest ogólnie uznawany za rasę zdrową i odporną, co zawdzięcza surowej selekcji i stosunkowo niewielkiemu wpływowi komercyjnych mód hodowlanych. Mimo że baza genetyczna rasy jest dość wąska (wszystkie zarejestrowane psy pochodzą od zaledwie kilkunastu założycieli), dzięki odpowiedzialnej hodowli w Szwajcarii, Appenzellery są mniej podatne na wiele chorób genetycznych niż inne rasy. Najczęściej spotykanym problemem zdrowotnym, podobnie jak u wielu psów średnich i dużych, jest dysplazja stawów biodrowych. Odpowiedzialni hodowcy przeprowadzają badania przesiewowe pod kątem tej choroby. Appenzellery dożywają średnio 12-15 lat, a wiele z nich cieszy się doskonałym zdrowiem przez całe życie.

Appenzeller, jako pies o wysokiej aktywności fizycznej i inteligencji, wymaga diety wysokiej jakości, dostosowanej do jego wieku, poziomu aktywności oraz indywidualnych potrzeb zdrowotnych. Ważne jest, aby karma była odpowiednio zbilansowana pod kątem składników odżywczych, dostarczając niezbędnych białek, tłuszczów, węglowodanów, witamin i minerałów. Psa tej rasy można karmić zarówno gotowymi, komercyjnymi karmami suchymi lub mokrymi, jak i posiłkami przygotowywanymi w domu. W przypadku diety domowej, konieczne jest konsultowanie jej z weterynarzem lub dietetykiem zwierzęcym, aby zapewnić suplementację niezbędnych składników mineralnych i witamin. Appenzellery mają skłonność do łakomstwa, dlatego ważne jest monitorowanie ilości podawanej karmy i przysmaków, aby zapobiec nadwadze. Przysmaki mogą być cennym narzędziem w szkoleniu, ale ich nadmiar szybko prowadzi do otyłości. Zawsze należy zapewnić psu stały dostęp do świeżej, czystej wody.

Sierść Appenzellera jest dwuwarstwowa (stockhaar) - składa się z gęstego, twardego i błyszczącego włosa okrywowego oraz gęstego podszerstka w kolorze czarnym, brązowym lub szarym. Pielęgnacja tej szaty jest stosunkowo prosta. Wystarczy regularne, cotygodniowe szczotkowanie przy użyciu twardej szczotki, aby usunąć martwe włosy i utrzymać sierść w dobrej kondycji. W okresach intensywnego linienia, zazwyczaj dwa razy do roku, częstotliwość szczotkowania należy zwiększyć, nawet do codziennego, aby skutecznie usunąć wypadający podszerstek. Podczas linienia pomocne mogą okazać się szczotki pudlówki z kulkowymi końcówkami lub furminatory. Appenzellery nie wymagają częstych kąpieli; kąpać należy je tylko w miarę potrzeby, aby nie naruszyć naturalnej warstwy ochronnej skóry i sierści. Regularna kontrola i pielęgnacja oczu, uszu (szczególnie pod kątem brudu, woskowiny i ciał obcych, zwłaszcza po spacerach w miejscach obfitujących w zarośla czy kleszcze) oraz pazurów jest również niezbędna. Psy tej rasy zazwyczaj nie zbierają dużo brudu na spacerach dzięki krótkiej, przylegającej sierści.

Appenzeller to rasa o nieograniczonej energii, stworzona do pracy i ruchu, dlatego wymaga codziennej, intensywnej aktywności fizycznej i mentalnej. Nie jest to pies kanapowy ani przeznaczony do życia w małym mieszkaniu bez możliwości regularnego wybiegu. Potrzebuje dużo przestrzeni do biegania i możliwości spożytkowania swojej siły oraz szybkości. Oprócz codziennych, długich spacerów (co najmniej 1-2 godziny dziennie), Appenzeller potrzebuje dodatkowych zajęć, które stymulują jego umysł i ciało. Doskonale sprawdzi się w psich sportach, takich jak agility, flyball, frisbee, canicross czy treibball. Chętnie aportuje i uwielbia wszelkie zabawy na świeżym powietrzu. Brak odpowiedniej dawki ruchu i zajęć może prowadzić do frustracji, destrukcyjnych zachowań i nadmiernego szczekania. Idealnym środowiskiem dla Appenzellera jest dom z dużym ogrodem na wsi, gdzie może realizować swoje naturalne instynkty pilnowania i zaganiania, jednak z odpowiednim zaangażowaniem właściciela, może przystosować się także do życia w mieście, pod warunkiem zapewnienia mu wystarczającej ilości wyzwań.

Appenzeller to pies inteligentny, bystry i chętny do współpracy, co sprawia, że jest bardzo podatny na szkolenie. Kluczowe jest rozpoczęcie socjalizacji i podstawowego szkolenia posłuszeństwa już w okresie szczenięcym. Ta rasa potrzebuje konsekwentnego, ale sprawiedliwego i pozytywnego podejścia ze strony opiekuna, który powinien być dla niego jasnym, stanowczym "liderem". Appenzellery źle reagują na ostre metody szkoleniowe, które mogą prowadzić do strachu, nieufności, a nawet agresji; najlepiej motywuje je nagradzanie prawidłowych zachowań, zwłaszcza przysmakami. Ze względu na wrodzoną nieufność wobec obcych i silny instynkt stróżujący, niezwykle ważne jest, aby Appenzeller był starannie socjalizowany z różnymi ludźmi, innymi psami i zwierzętami oraz różnorodnymi środowiskami i sytuacjami już od najmłodszych lat. Bez właściwej socjalizacji, może stać się nerwowy lub zbyt zdystansowany. Psy tej rasy dojrzewają psychicznie stosunkowo późno, często dopiero w wieku około trzech lat, co wymaga cierpliwości i konsekwencji w procesie wychowania. Appenzeller nie jest polecany dla początkujących właścicieli psów, ponieważ jego wychowanie wymaga doświadczenia i zrozumienia jego specyficznego temperamentu oraz potrzeb. Zapewniając mu odpowiednie wyzwania mentalne i fizyczne oraz konsekwentne, pozytywne szkolenie, zyska się lojalnego, kochającego i wszechstronnie utalentowanego towarzysza.

Brak danych o znaczącej karierze filmowej rasy Appenzeller.];