Historia bernardyna jest nierozerwalnie związana z położoną na wysokości 2469 m n.p.m. Wielką Przełęczą Świętego Bernarda w Alpach. Już w XI wieku archidiakon Bernard z Menthon założył tam schronisko dla podróżnych i pielgrzymów. Od połowy XVIII wieku mnisi z tego hospicjum zaczęli wykorzystywać duże psy typu górskiego do stróżowania i obrony. Pierwsze pisemne wzmianki o ich obecności w klasztornych zapiskach pochodzą z 1707 roku, choć psy te były obecne na obrazach już od 1695 roku. Wkrótce okazało się, że te potężne czworonogi, często nazywane ogólnie "Barry", mają niezwykły zmysł orientacji w terenie i zdolność odnajdywania osób zagubionych w śnieżycach czy lawinach. Wieści o heroicznych czynach psów rozeszły się po całej Europie, szczególnie po relacjach żołnierzy napoleońskich, którzy przekraczali przełęcz w 1800 roku. Najsłynniejszym z nich był Barry, któremu przypisuje się uratowanie ponad 40 osób. Mnisi początkowo prowadzili selekcję psów wiejskich, które były pospolite w okolicy, dążąc do wyhodowania typu o pożądanych cechach. Prawdopodobnie przodkami bernardynów były ciężkie psy azjatyckie typu molosów (Canis Molossus), przywiezione przez Rzymian na tereny dzisiejszej Szwajcarii i krzyżowane z lokalnymi rasami, co dało początek dwóm typom psów - lżejszemu (przodkowie ras pasterskich) i cięższemu (do wyhodowania bernardyna i nowofundlanda). W XIX wieku, po wyjątkowo surowej zimie, która zdziesiątkowała populację psów w hospicjum, mnisi zdecydowali się na krzyżowanie z nowofundlandami, aby wzmocnić rasę i wprowadzić geny zapewniające lepszą ochronę przed zimnem. W ten sposób pojawiła się odmiana długowłosa, która, choć okazała się mniej praktyczna w ratownictwie (śnieg przylepiał się do dłuższej sierści), zyskała popularność w dolinach i jako pies do towarzystwa. W 1867 roku Heinrich Schumacher z Hollingen koło Berna rozpoczął systematyczne prowadzenie dokumentacji hodowlanej. W 1884 roku założono Szwajcarską Księgę Rodowodową (SHSB), a pierwszym wpisanym psem był bernardyn o imieniu Leo. Tego samego roku powstał w Bazylei klub bernardyna. Oficjalne uznanie rasy i przyjęcie jej wzorca miało miejsce 2 czerwca 1887 roku podczas Międzynarodowego Kongresu Kynologicznego w Zurychu, co ustanowiło bernardyna narodową rasą Szwajcarii. Współcześnie bernardyny nadal pełnią rolę psów stróżujących i towarzyszy rodziny, choć w ratownictwie górskim zostały zastąpione przez lżejsze i szybsze rasy, takie jak owczarki i retrievery.

Bernardyn to pies o zrównoważonym i łagodnym temperamencie, co czyni go wspaniałym towarzyszem rodziny. Jest z natury przyjacielski, oddany swoim właścicielom i charakteryzuje się dużą cierpliwością, szczególnie w kontaktach z dziećmi, wobec których zachowuje się wyjątkowo delikatnie. Jego usposobienie waha się od spokojnego po nieco bardziej żywy i czujny, co jest pozostałością po jego roli psa stróżującego i ratowniczego. Bernardyny są inteligentne i wykazują ciekawość świata, jednocześnie zachowując pewną niezależność. Wobec obcych osób mogą być początkowo nieco nieufne, ale rzadko bywają agresywne bez uzasadnionej przyczyny, instynktownie wyczuwając prawdziwe zagrożenie. Dobrze dogadują się z innymi zwierzętami domowymi, rzadko wszczynając bójki.

Bernardyn, mimo swojej potężnej postury, jest generalnie rasą zdrową, jednak jak wiele dużych i szybko rosnących ras, ma predyspozycje do pewnych schorzeń. Najczęściej występujące problemy zdrowotne to dysplazja stawów biodrowych i łokciowych, a także osteochondroza stawu ramiennego (OCD), co wynika z szybkiego wzrostu i dużej masy ciała. Rasa ta jest również narażona na rozszerzenie i skręt żołądka, stan nagły i zagrażający życiu, dlatego właściciele powinni być świadomi jego objawów i wiedzieć, jak reagować. Często spotykane są również wady powiek, takie jak ektropium (wywinięcie) i entropium (podwinięcie), a także stany zapalne trzeciej powieki, predysponujące do infekcji oczu. Sporadycznie u bernardynów występują schorzenia serca, w tym kardiomiopatia i podzastawkowe zwężenie ujścia aorty. W starszym wieku psy tej rasy mogą cierpieć na zwyrodnienia stawów i kręgosłupa. Ważne jest zapewnienie psu odpowiednich warunków w upalne dni, ponieważ z powodu obfitej sierści i masy ciała źle znoszą wysokie temperatury, co może prowadzić do udaru cieplnego.

Żywienie bernardyna, ze względu na jego olbrzymie rozmiary i potencjalne problemy zdrowotne, wymaga szczególnej uwagi. Rekomendowana jest wysokiej jakości karma, najlepiej specjalnie opracowana dla ras olbrzymich, dostosowana do wieku psa (szczenię, dorosły, senior). W przypadku szczeniąt istotne jest, aby karma zawierała dodatki wspierające rozwój stawów, takie jak glukozamina i chondroityna, oraz była dostosowana do szybkiego wzrostu, aby zapobiec problemom kostno-stawowym. Ze względu na ryzyko rozszerzenia i skrętu żołądka, dzienną porcję karmy należy rozdzielić na co najmniej dwa, a najlepiej trzy mniejsze posiłki. Ważne jest, aby po jedzeniu pies miał zapewniony co najmniej 30-minutowy odpoczynek i unikał intensywnego wysiłku fizycznego. Właściciele powinni ściśle kontrolować wagę psa, ponieważ bernardyny mają skłonność do nadwagi, co dodatkowo obciąża ich stawy. Smakołyki powinny być podawane z umiarem i stanowić pomoc w szkoleniu, a nie główny element diety. Należy zawsze zapewnić psu stały dostęp do świeżej i czystej wody. Wszelkie zmiany diety lub obawy dotyczące zdrowia psa należy konsultować z weterynarzem.

Pielęgnacja bernardyna, niezależnie od odmiany sierści (krótko- czy długowłosej), nie jest nadmiernie skomplikowana, ale wymaga regularności. Sierść bernardyna ma właściwości samooczyszczające, jednak cotygodniowe szczotkowanie jest niezbędne do usunięcia martwych włosów, brudu i zapobiegania kołtunieniu, szczególnie u odmiany długowłosej (gdzie sierść za uszami ma tendencję do filcowania). W okresach linienia, które zazwyczaj występują dwa razy do roku, częstotliwość szczotkowania należy zwiększyć, najlepiej do codziennego, aby skutecznie usuwać obfity podszerstek. Kąpiele nie muszą być częste - wystarczy, gdy pies jest wyraźnie brudny, aby utrzymać jego sierść w dobrej kondycji i świeżości. Ważne jest także regularne sprawdzanie i czyszczenie uszu, ponieważ obwisłe uszy są bardziej podatne na infekcje i stany zapalne. Należy również kontrolować oczy, zwłaszcza pod kątem wad powiek (ektropium, entropium), które mogą sprzyjać podrażnieniom i stanom zapalnym. Pazury powinny być regularnie przycinane, aby zapobiec bólowi i problemom z poruszaniem się. Bernardyny, ze względu na rozmiary i tendencję do ślinienia, mogą wymagać częstszego czyszczenia okolic pyska i regularnego usuwania zaschniętej śliny.

Bernardyn, pomimo swoich gabarytów, ma umiarkowane zapotrzebowanie na ruch. Nie jest to pies wymagający intensywnych i długotrwałych treningów. Zadowoli się jedną dłuższą codzienną przechadzka lub półgodzinną sesją zabawy. Ważne jest, aby pies miał możliwość samodzielnego dawkowania sobie aktywności, szczególnie w przypadku szczeniąt i młodych psów, u których nadmierny wysiłek fizyczny może negatywnie wpłynąć na rozwijające się stawy. Bernardyny chętnie towarzyszą rodzinie podczas spokojnych spacerów, lekkich wędrówek czy wycieczek. Mogą czerpać radość z ciągnięcia wózków z dziećmi, a niektóre osobniki z powodzeniem startują w zawodach zaprzęgowych czy dogtrekkingu. Najważniejsze dla bernardyna jest spędzanie czasu aktywnie ze swoim właścicielem, w przeciwieństwie do forsownych ćwiczeń. Lubi aportować, choć nie jest w tym tak zacięty jak retrievery, a rzucanie patyczków sprawia mu przyjemność, o ile sam decyduje o tempie i intensywności.

Bernardyn to pies inteligentny i chętny do współpracy, co sprawia, że jest podatny na szkolenie, szczególnie gdy odbywa się ono z użyciem pozytywnych metod. Ze względu na jego imponujące rozmiary i siłę, wczesna socjalizacja i szkolenie podstawowego posłuszeństwa są absolutnie niezbędne. Szkolenie należy rozpocząć już w wieku szczenięcym, najlepiej pod okiem doświadczonego instruktora, który pomoże właścicielowi w budowaniu właściwej relacji z olbrzymem. Poznanie komend takich jak "siad", "zostań" czy "chodź na smyczy" jest kluczowe, aby duży dorosły bernardyn nie skakał na ludzi, nie przewracał dzieci czy nie ściągał jedzenia ze stołu. Bernardyny są z natury łagodne i cierpliwe, jednak ich niezależny charakter wymaga konsekwentnego, ale delikatnego i stanowczego podejścia. Unikanie długotrwałego pozostawiania psa samego jest ważne, gdyż źle znosi samotność i może prowadzić do niepożądanych, niszczycielskich zachowań. Socjalizacja z różnymi ludźmi, zwierzętami i miejscami od najmłodszych lat jest kluczowa, aby zapobiec nadmiernej nieufności wobec obcych. Bernardyn szybko rozumie, czego się od niego oczekuje i z przyjemnością wykonuje zadania, które uważa za sensowne. Lubi wyzwania umysłowe, jednak nie jest psem, który potrzebuje ciągłej intensywnej stymulacji.

Bernardyny zyskały ogromną popularność i status ikony popkultury dzięki serii filmów "Beethoven" z lat 90. XX wieku. Postać Beethovena, sympatycznego, choć często sprawiającego kłopoty psiego bohatera, ugruntowała wizerunek bernardyna jako łagodnego olbrzyma, oddanego rodzinie i zdolnego do wielu figli. Filmy te znacząco przyczyniły się do wzrostu rozpoznawalności rasy na całym świecie, prezentując jej przyjacielski charakter i imponujące rozmiary w komediowym kontekście, co na długo wryło się w świadomość masowej publiczności, czyniąc go jednym z najbardziej rozpoznawalnych psich aktorów.];