Historia rasy leonberger rozpoczyna się w latach 30. i 40. XIX wieku w niemieckim mieście Leonberg. To tamtejszy radny i zapalony hodowca, Heinrich Essig, podjął ambitne zadanie stworzenia psa, który swoim wyglądem przypominałby lwa z herbu miasta - stąd przydomek ,,lwi pies". Essig skrzyżował biało-czarną sukę nowofundlanda z długowłosym bernardynem o imieniu Barry, pochodzącym z klasztornego schroniska na Wielkiej Przełęczy Świętego Bernarda. W późniejszych latach do puli genetycznej wprowadzono także krew pirenejskiego psa górskiego, a być może również kuvasza i dużego szwajcarskiego psa pasterskiego, aby wzmocnić pożądane cechy i osiągnąć zamierzony majestatyczny wygląd. Pierwsze psy, które nazwano leonbergerami, przyszły na świat w 1846 roku i szybko zyskały uznanie jako symbol statusu i majestatyczni towarzysze. Szczególnie popularne stały się wśród europejskiej arystokracji, mając wśród swoich właścicieli takie osobistości jak Napoleon III, car Aleksander II, król Edward VII, cesarzowa Sissi, a także artyści jak Ryszard Wagner. Początkowo psy te pełniły różnorodne funkcje - od stróżowania i ciągnięcia wózków z towarami, po pasienie stad. Pod koniec XIX wieku duża populacja leonbergerów znajdowała się w Badenii-Wirtembergii, gdzie sprawdzały się jako psy użytkowe w rolnictwie i transporcie. Po śmierci Heinricha Essiga w 1889 roku, hodowla nieco podupadła, ale rasa została odbudowana dzięki zaangażowaniu nowo powstałego Klubu Leonbergera w Stuttgarcie w 1895 roku. Zrewidowany wzorzec rasy na początku XX wieku skupił się na umaszczeniu złotorudym z czarną maską, co wpłynęło na genetykę rasy. Niestety, obie wojny światowe drastycznie zmniejszyły populację leonbergerów, ale po 1945 roku rozpoczęto ich odbudowę, co zaowocowało powrotem rasy do dawnej świetności. W Polsce leonbergery pojawiły się już w latach 30. XX wieku, a po II wojnie światowej rasa zyskała na popularności, częściowo dzięki importowi suki Bessy v. Ruhlingchof w 1985 roku, co przyczyniło się do wznowienia hodowli na terenie kraju. Rasa została oficjalnie uznana przez FCI w 1955 roku.

Leonberger to pies o zrównoważonym i spokojnym usposobieniu, charakteryzujący się niezwykłą łagodnością i cierpliwością, szczególnie wobec dzieci. Jest oddany i lojalny swojej rodzinie, pragnąc stałej bliskości i towarzystwa. Wykazuje się pewnością siebie i opanowaniem nawet w trudnych sytuacjach, nie będąc przy tym lękliwym ani agresywnym. Choć początkowo może być nieco zdystansowany wobec obcych, szybko ich akceptuje, jeśli są mile widziani przez domowników. Jest inteligentny, chętny do współpracy, choć bywa też uparty i skłonny do działania według własnych upodobań. Jego umiarkowany temperament sprawia, że jest dobrym psem do towarzystwa i czujnym, choć mało hałaśliwym stróżem. Ceni sobie zabawę, zwłaszcza pływanie, i dobrze odnajduje się w codziennym życiu rodziny.

Leonberger to rasa generalnie uznawana za zdrową i odporną, zwłaszcza na niskie temperatury dzięki obfitemu podszerstkowi. Należy jednak pamiętać, że, jak wszystkie duże psy, jest predysponowana do pewnych schorzeń. Do najczęściej występujących problemów zdrowotnych zalicza się dysplazję stawów biodrowych i łokciowych, dlatego ważne jest wybieranie szczeniąt po przebadanych rodzicach. Rasa ta jest również narażona na rozszerzenie i skręt żołądka (GDV), stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji weterynaryjnej - właściciele powinni znać jego objawy (ślinienie, niepokój, powiększony brzuch, próby wymiotów) i rozważyć profilaktyczny zabieg gastropeksji. Inne, rzadsze, lecz poważne schorzenia, na które mogą cierpieć leonbergery, obejmują kardiomiopatię rozstrzeniową, złośliwy nowotwór kości (osteosarcoma) oraz polineuropatię - zespół uszkodzenia nerwów obwodowych. U rosnących szczeniąt może wystąpić młodzieńcze zapalenie kości (enostoza) oraz odwarstwiająca martwica chrzęstno-kostna (OCD). Zdarzają się również problemy z tarczycą (niedoczynność i nadczynność) oraz schorzenia oczu, takie jak postępujący zanik siatkówki (PRA), katarakta czy wady ustawienia powiek (ektropium i entropium). Leonbergery dobrze znoszą chłód, ale są wrażliwe na upały, dlatego latem należy zapewnić im cień i stały dostęp do świeżej wody, a długie spacery planować na wczesny ranek lub późny wieczór. Mają też skłonność do nadwagi, co wymaga kontroli kaloryczności diety.

Żywienie leonbergera powinno opierać się na wysokiej jakości karmie, dostosowanej do jego wieku (szczenię, dorosły, senior) i poziomu aktywności. Z uwagi na duży rozmiar i skłonność do rozszerzenia i skrętu żołądka, zaleca się dzielenie dziennej porcji pokarmu na co najmniej dwa posiłki i zapewnienie psu co najmniej dwóch godzin spokoju po jedzeniu. Leonbergery mają dobry apetyt i są podatne na nadwagę, dlatego należy ściśle kontrolować spożycie kalorii i unikać przekarmiania, a smakołyki stosować oszczędnie, głównie jako nagrody podczas szkolenia. W przypadku samodzielnie przygotowywanych posiłków, dieta powinna być zbilansowana i uzupełniana preparatami wapniowo-mineralnymi oraz witaminowymi, zawsze pod nadzorem weterynarza. Dobrze sprawdza się również dieta BARF (surowe, naturalne pożywienie), wymaga jednak gruntownej wiedzy. Dla szczeniąt kluczowe jest podawanie karmy wysokiej jakości, która wspiera prawidłowy, ale nie zbyt szybki rozwój, co ma znaczenie w profilaktyce chorób układu kostno-stawowego. W okresach linienia można stosować suplementy wspomagające odbudowę szaty i poprawiające jej kondycję. Świeża, czysta woda powinna być dostępna przez cały czas.

Pielęgnacja leonbergera, choć nie jest bardzo skomplikowana, wymaga systematyczności i zaangażowania, głównie ze względu na obfitą, podwójną szatę. Rasa ta linieje intensywnie dwa razy w roku - wiosną i jesienią, a w pozostałych okresach linienie jest umiarkowane, choć stałe. Sierść jest długa, średnio miękka do twardej, z obfitym podszerstkiem, który wymaga regularnego usuwania. Zaleca się codzienne szczotkowanie, zwłaszcza w miejscach podatnych na kołtunienie, takich jak sierść za uszami, na portkach i w pachwinach. Raz w tygodniu należy przeprowadzić gruntowne czesanie przy użyciu metalowego grzebienia i zgrzebła do podszerstka, co pozwoli utrzymać sierść w dobrej kondycji i zminimalizować jej obecność w domu. W okresie linienia pomocny będzie furminator. Kąpiele powinny odbywać się w miarę potrzeby, przy użyciu szamponów wzmacniających, które nie naruszają naturalnej ochrony włosa. Po kąpieli niezbędne jest dokładne wysuszenie psa suszarką (najlepiej pod włos), aby zapobiec odparzeniom i infekcjom skórnym, a także by sierść nie plątała się. Po każdym spacerze, szczególnie po terenach zalesionych, należy usuwać z sierści rzepy, gałązki i nasiona. Regularnie kontroluje się również uszy, usuwa kamień nazębny oraz przycina pazury, jeśli pies nie ściera ich naturalnie. W przypadku psów wystawowych, szata wymaga delikatnej korekty nożyczkami degażującymi wokół uszu i na stopach.

Leonberger, mimo swoich pokaźnych rozmiarów, jest psem umiarkowanie aktywnym, który potrzebuje codziennej, energicznej dawki ruchu, aby zachować zdrowie i dobre samopoczucie. Nie jest to pies kanapowy, choć w domu potrafi być spokojny i opanowany. Idealnym miejscem dla niego jest dom z dużym ogrodem i solidnym ogrodzeniem, gdzie będzie miał przestrzeń do swobodnego biegania. Dorosłe leonbergery czerpią przyjemność z długich spacerów, wędrówek, a nawet joggingu czy towarzyszenia właścicielowi podczas jazdy na rowerze, jednak nie są to psy stworzone do wyczynowych sportów czy wielokilometrowych biegów. Niezwykle cenią sobie możliwość pływania, co jest cechą odziedziczoną po przodkach - nowofundlandach. Chętnie bawią się, aportują i lubią rzucanie patyków, co pozwala im spalić nadmiar energii. Szczenięta i młode psy są bardziej energiczne i żywiołowe, wymagając regularnych aktywności, które nie obciążają jednak zbyt mocno rozwijającego się układu kostnego. Leonberger to również rasa użytkowa, która doskonale odnajduje się w takich aktywnościach jak dogtrekking, praca w zaprzęgu (drafting) czy nawet podstawowe szkolenia zwinnościowe, co stanowi dla nich doskonałe ujście dla ich siły i inteligencji.

Leonbergery to inteligentne psy o wysokiej zdolności zapamiętywania i uczenia się, co czyni je podatnymi na szkolenie, pod warunkiem odpowiedniej motywacji i konsekwencji. Ze względu na ich imponujące rozmiary i siłę, zwłaszcza w okresie szczenięcym i adolescencji, opanowanie podstawowego posłuszeństwa jest absolutnie kluczowe. Szkolenie należy rozpoczynać wcześnie, w oparciu o pozytywne wzmocnienie, nagrody i pochwały. Ostre traktowanie i kary są niewskazane, ponieważ mogą zniszczyć zaufanie psa i uczynić go opornym. Kluczowa jest również wczesna i szeroka socjalizacja szczeniąt - powinny być łagodnie eksponowane na różnorodne sytuacje, miejsca, ludzi i inne psy przed ukończeniem 20. tygodnia życia. Udział w grupowych zajęciach posłuszeństwa jest bardzo pomocny w kształtowaniu dobrze wychowanego psa. Choć leonberger potrafi być uparty i czasem działać według własnych upodobań, jego chęć podporządkowania się i wrażliwość na sygnały przewodnika sprawiają, że z cierpliwym i konsekwentnym właścicielem staje się doskonałym, posłusznym towarzyszem. Rasa ta ceni sobie wyzwania umysłowe i doskonale radzi sobie w różnych dziedzinach, od tropienia po ratownictwo wodne.

Leonberger nie jest rasą, która zdobyła szeroką sławę w przemyśle filmowym jako "gwiazda". Mimo swojego majestatycznego wyglądu i łagodnego charakteru, nie odnotowano wielu znaczących ról filmowych, w których leonberger grałby główne skrzypce. Rasa ta jest raczej ceniona za swoje cechy jako psa rodzinnego i użytkowego, niż za karierę aktorską, jednakże jego imponujący wygląd może sprawiać, że okazjonalnie pojawia się w produkcjach filmowych jako tło lub symbol dostojności.];