Historia rasy Fila Brasileiro jest ściśle związana z kolonizacją Ameryki Południowej. Już od XV wieku, wraz z przybyciem europejskich osadników - Francuzów, Brytyjczyków, Hiszpanów i Portugalczyków - na tereny dzisiejszej Brazylii trafiały psy różnych ras. Krzyżowanie ich z lokalnymi czworonogami oraz między sobą doprowadziło do wykształcenia typu dużego, silnego i nieustraszonego psa, obdarzonego doskonałym węchem i mocnym chwytem. Początkowo psy te były wykorzystywane do szerokiego zakresu zadań, od zagania bydła i pilnowania rozległych farm, przez obronę przed dzikimi zwierzętami, takimi jak pumy i jaguary, po tropienie zbiegłych niewolników z plantacji (praktyka zakończona w 1888 roku). Sama nazwa rasy pochodzi od portugalskiego czasownika "filar", oznaczającego "chwytać" lub "przytrzymywać", co doskonale oddaje jego pierwotne zastosowanie. Istnieje wiele teorii dotyczących dokładnego pochodzenia Fila Brasileiro. Uważa się, że w jego genach płynie krew dawnych psów bojowych i pasterskich, a także europejskich molosów. Najbardziej prawdopodobne jest, że w jego ukształtowaniu wzięły udział takie rasy jak buldog (odpowiedzialny za charakterystyczną wysokość zadu), mastif angielski (przekazujący potężną budowę i dostojny wygląd), bloodhound (wnoszący obfitą, luźną skórę, wyraźny guz potyliczny oraz wybitny węch i instynkt myśliwski) oraz hiszpański alano (który przyczynił się do rozwoju instynktów pasterskich, stróżujących i nieufności wobec obcych). Pierwsze celowe próby hodowlane rozpoczęto pod koniec XVIII wieku. Współczesny wizerunek rasy zawdzięczamy doktorowi Paolo Santosowi Cruzowi, który w latach 30. XX wieku aktywnie poszukiwał odpowiednich psów w regionie Minas Gerais w Brazylii, dążąc do ujednolicenia rasy. W 1946 roku powstał Kennel Club Paulista, będący zalążkiem brazylijskiego związku kynologicznego, do którego wpisano pierwsze rodowodowe Fila Brasileiro. Wzorzec rasy został opracowany w 1950 roku, a Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) oficjalnie uznała rasę w 1968 roku. Do Europy Fila Brasileiro trafił w 1954 roku, a do Polski w 1992 roku.

Fila Brasileiro to pies o złożonym i silnym temperamencie, który cechuje się wyjątkową odwagą, zdecydowaniem i walecznością. Wobec swojego właściciela i jego rodziny jest niezwykle łagodny, posłuszny i oddany, wykazując przysłowiową wierność oraz ogromną cierpliwość w stosunku do dzieci. Z natury poszukuje towarzystwa człowieka i źle znosi długotrwałą samotność. Jest to pies spokojny i pewny siebie, którego nie płoszą nowe okoliczności czy nieznane dźwięki. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest naturalna, głęboko zakorzeniona nieufność (tzw. "ojeriza") wobec obcych. Fila instynktownie traktuje nieznajomych z rezerwą, co czyni go niezawodnym stróżem o silnym instynkcie terytorialnym. Potrafi błyskawicznie reagować na zagrożenie, choć nie jest psem pochopnym ani agresywnym bez wyraźnego powodu. Posiada również rozwinięty instynkt łowiecki i pasterski, co wskazuje na jego wszechstronne pierwotne przeznaczenie. Jest inteligentny i chętnie współpracuje, ale wymaga konsekwentnego i doświadczonego przewodnika.

Fila Brasileiro uchodzi za rasę odporną i generalnie cieszącą się dobrym zdrowiem. Niemniej jednak, jak wiele ras dużych i olbrzymich, jest predysponowany do kilku schorzeń. Najczęściej spotykane problemy zdrowotne to dysplazja stawów biodrowych, dlatego ważne jest, aby kupować szczenięta z przebadanych hodowli. Innym poważnym zagrożeniem jest rozszerzenie i skręt żołądka, co wymaga odpowiedniego żywienia i zapewnienia psu odpoczynku po posiłkach. Mogą również występować problemy z oczami, takie jak wywinięcie powieki (ektropium), choć luźna skóra na dolnych powiekach, nadająca melancholijny wyraz, nie jest uznawana za wadę. W okresie wzrostu szczeniąt może pojawić się enostoza, czyli młodzieńcze zapalenie kości, a także ogólne problemy ze wzrostem i wrażliwe stawy, co podkreśla znaczenie odpowiedniej diety i unikania nadmiernego wysiłku fizycznego. Fila Brasileiro jest dobrze przystosowany do różnych warunków klimatycznych. Jego gruba i luźna skóra zapewnia dobrą izolację termiczną, dzięki czemu dobrze znosi niskie temperatury, pod warunkiem zapewnienia mu odpowiednio ocieplonej budy z przedsionkiem. Równie dobrze radzi sobie z upałami, jednak wymaga wtedy stałego dostępu do cienia i świeżej wody.

Fila Brasileiro zazwyczaj nie jest wybredny i ma dobry apetyt, ale ze względu na swoją wielkość i predyspozycje zdrowotne, jego dieta wymaga szczególnej uwagi. Najlepszym rozwiązaniem jest wysokiej jakości gotowa karma sucha, przeznaczona dla ras olbrzymich, wzbogacona o substancje wspierające stawy, takie jak glukozamina i chondroityna. W okresie intensywnego wzrostu szczeniąt zbilansowana dieta jest kluczowa. Niedobory mikroelementów w tym czasie mogą negatywnie wpłynąć na rozwój kośćca, prowadząc do problemów takich jak zbyt szeroko rozstawione palce czy miękkie nadgarstki. W przypadku chęci karmienia psa samodzielnie przygotowywanymi posiłkami, niezbędna jest konsultacja z doświadczonym dietetykiem weterynaryjnym oraz ścisłe przestrzeganie zaleconej suplementacji. Ważne jest, aby młode psy utrzymywały szczupłą sylwetkę. Dzienną porcję pokarmu dla dorosłego psa należy podzielić na co najmniej dwa posiłki, aby zmniejszyć ryzyko groźnego rozszerzenia i skrętu żołądka. Po jedzeniu pies powinien mieć zapewniony spokojny odpoczynek. Fila ma tendencje do tycia, jeśli jest przekarmiany, dlatego kontrolowanie wagi jest istotne dla jego zdrowia.

Krótka, gęsta i przylegająca sierść Fila Brasileiro jest stosunkowo łatwa w pielęgnacji, co czyni rasę mało wymagającą pod tym względem. Mimo to, Fila linieje intensywnie dwa razy w roku, a niewielkie ilości twardych włosów gubi przez cały czas. Włosy te łatwo wbijają się w dywany i tapicerki, co może być uciążliwe. Do regularnego usuwania martwej sierści najlepiej sprawdza się gumowa szczotka lub specjalna rękawica do czesania. Dodatkowo, przetarcie psa wilgotnym ręcznikiem pozwala usunąć kurz i drobne zanieczyszczenia. Kąpiele nie muszą być częste - psa kąpiemy w miarę potrzeby, używając szamponu przeznaczonego dla psów krótkowłosych. Po kąpieli warto zastosować odżywkę, która nawilży skórę i zabezpieczy sierść przed wysuszeniem. Regularnie należy kontrolować uszy i zęby psa, a także skracać pazury w razie potrzeby. Ze względu na luźną skórę na szyi, która jest charakterystyczna dla rasy, zwykła obroża może nie być skuteczna, ponieważ pies może łatwo się z niej wysunąć. Zaleca się użycie obroży półzaciskowej lub luźno zapiętego łańcuszka zaciskowego. Planując wystawy, należy pamiętać o wczesnej socjalizacji psa z dotykiem obcych osób, ze względu na wrodzoną nieufność rasy.

Fila Brasileiro, choć jest psem aktywnym i wytrzymałym, nie potrzebuje przesadnie intensywnego ruchu. Dorosły pies wymaga codziennych, urozmaiconych spacerów, które wykraczają poza krótką rundę wokół bloku. Ze względu na swoje rozmiary i instynkt terytorialny, rasa ta najlepiej czuje się w domu z dużym ogrodem, gdzie ma przestrzeń do swobodnego poruszania się i obserwowania otoczenia; życie w mieszkaniu nie jest dla niej odpowiednie. Psy tej rasy lubią zabawy, ale należy pamiętać o ochronie ich stawów, szczególnie w okresie wzrostu. Młode Fila Brasileiro nie powinny być zmuszane do biegania przy rowerze, forsownych, długich spacerów czy gwałtownych skoków przed ukończeniem 18 miesiąca życia. Preferują zabawy w zapasy, a najlepszym kompanem do takich aktywności będzie inny, równie silny molos. Chętnie aportują, ale nie jest to ich główna motywacja do zabawy. Ważne jest, aby aktywność fizyczna była dostosowana do wieku i kondycji psa, unikając nadmiernego obciążenia.

Fila Brasileiro jest psem inteligentnym i chętnie współpracującym z opiekunem, co czyni go podatnym na szkolenie, jednak wymaga ono konsekwencji, cierpliwości i doświadczenia ze strony przewodnika. Naukę należy rozpocząć jak najwcześniej, najlepiej już w wieku szczenięcym, aby ukształtować pożądane zachowania i uniknąć problemów wynikających z jego silnego charakteru i rozmiarów. Pies tej rasy uczy się szybko, jeśli jest traktowany stanowczo, ale jednocześnie spokojnie i łagodnie, z dużą ilością pochwał i nagród. Metody oparte na przymusie czy agresji są absolutnie niewskazane i mogą prowadzić do niepożądanych reakcji. Ćwiczenia powinny być urozmaicone, ponieważ Fila Brasileiro może szybko się nudzić; często lepsze rezultaty przynoszą zajęcia indywidualne niż grupowe. Niezwykle ważna jest wczesna i szeroka socjalizacja. Szczenięta powinny być regularnie zabierane w różne miejsca, poznawać różnorodne bodźce, ludzi i inne psy, aby oswoić się ze światem zewnętrznym. Ze względu na wrodzoną nieufność do obcych, socjalizacja jest kluczowa dla zapewnienia psu zrównoważonego charakteru i uniknięcia nadmiernej agresji w dorosłym życiu. Fila nie działa pochopnie, ale podejmuje decyzje błyskawicznie, gdy sytuacja tego wymaga, co świadczy o jego inteligencji i zdolności oceny sytuacji.

Fila Brasileiro nie jest rasą, która zdobyła szeroką popularność w przemyśle filmowym. Ze względu na swój groźny wygląd i silny instynkt obronny, bywa sporadycznie wykorzystywany w rolach psów stróżujących lub obrończych, jednak nie ma na swoim koncie żadnych znaczących czy ikonicznych ról, które uczyniłyby go "gwiazdą filmową". Jest znacznie bardziej ceniony za swoje rzeczywiste umiejętności użytkowe niż za walory estetyczne na ekranie.];