Historia rasy Saarlooswolfhond rozpoczyna się w Holandii, w pierwszej połowie XX wieku, dzięki pasji Leenderta Saarloosa (1884-1969). Był to miłośnik natury i psów, który uważał, że psy domowe stały się zbyt "ucywilizowane" i straciły wiele swoich naturalnych cech, zwłaszcza predyspozycji do pracy. Postanowił przywrócić owczarkom niemieckim ich pierwotne instynkty i zdrowie. W tym celu w 1932 roku skrzyżował owczarka niemieckiego Gerarda van der Fransenum z wilczycą Fleur, pochodzącą z syberyjskiego podgatunku wilka europejskiego. Z tej krzyżówki, poprzez dalszą selekcję i kojarzenie wsteczne (część suk mieszańców z ich własnym ojcem), stworzył populację psów, w których żyłach płynęła jedna czwarta wilczej krwi. Początkowo nazwał nową rasę "Europejskim Wilczakiem" i pokładał w niej nadzieje jako w psach użytkowych, m.in. przewodnikach niewidomych. Niestety, wraz ze wzrostem procentu wilczej krwi, cechy użytkowe odziedziczone po owczarku niemieckim zanikały. Okazało się, że nowo powstałe psy, choć piękne i bliskie naturze, nie nadawały się do pracy, głównie z powodu wrodzonej nieufności i lękliwości wobec obcych i nowych sytuacji - cech typowych dla wilków, ale niepożądanych u psów służbowych. Mimo to, Leendert Saarloos poświęcił rasie całe swoje życie. Po jego śmierci w 1969 roku, jego rodzina i przyjaciele kontynuowali dzieło. W 1975 roku rasa została uznana w Holandii, a jej nazwę zmieniono na Saarlooswolfhond, by uhonorować pamięć jej twórcy. Oficjalne uznanie przez FCI nastąpiło w 1981 roku. Dziś wilczak Saarloosa to pies towarzyszący, ceniony za swoje pierwotne piękno i unikalny charakter.

Wilczak Saarloosa to pies o żywym usposobieniu, pełen energii, z wyraźnie zaznaczonymi cechami niezależności i dumy. Jest niezwykle oddany swojemu panu i w wysokim stopniu można na nim polegać, jednak jego posłuszeństwo ujawnia się tylko wtedy, gdy sam tego zechce. Wobec obcych ludzi zazwyczaj zachowuje rezerwę, a nawet dystans, często unikając kontaktu. Ta naturalna wilcza skłonność do unikania nieznanych sytuacji jest typową i bardzo charakterystyczną cechą rasy, wymagającą zrozumienia i akceptacji ze strony właściciela. Saarlooswolfhondy mają silny instynkt stadny, dlatego bardzo mocno wiążą się ze swoją rodziną i źle znoszą długotrwałą samotność. Są wrażliwe i potrafią być bardzo czułe, szczególnie wobec znanych im osób i dzieci w rodzinie, traktując je z cierpliwością i delikatnością. Jednocześnie posiadają silny instynkt łowiecki.

Wilczaki Saarloosa są generalnie uważane za psy zdrowe i odporne, co jest częściowo zasługą ich wilczego dziedzictwa. Niemniej jednak, jak wiele ras, mogą być predysponowane do pewnych schorzeń o podłożu genetycznym. Najczęściej wymienia się choroby oczu, takie jak postępujący zanik siatkówki (PRA), dlatego badania hodowlane w tym kierunku są zalecane. Inną sporadycznie występującą przypadłością jest mielopatia zwyrodnieniowa. Istotną kwestią, o której powinni pamiętać właściciele i weterynarze, jest szczególna wrażliwość Saarlooswolfhondów na narkozę - jej stosowanie wymaga ostrożności i specyficznej wiedzy. Rasa ta ma również skłonności do choroby lokomocyjnej. Warto zwrócić uwagę, że późno dojrzewają - pierwsza cieczka u suk pojawia się zazwyczaj w wieku 15-18 miesięcy, co również jest cechą pierwotną.

Wilczak Saarloosa nie jest psem szczególnie wymagającym pod względem żywienia. Dobrze toleruje wysokiej jakości karmy komercyjne, przeznaczone dla dużych ras psów aktywnych, które zapewniają odpowiednią dawkę energii i składników odżywczych. Wielu właścicieli decyduje się również na dietę BARF (Biologically Appropriate Raw Food), która, jeśli jest odpowiednio zbilansowana i suplementowana, bardzo dobrze służy tej rasie, naśladując naturalne pożywienie wilków. W przypadku samodzielnego przygotowywania posiłków dla Saarlooswolfhonda kluczowe jest zapewnienie wszystkich niezbędnych witamin i minerałów poprzez suplementację, aby uniknąć niedoborów. Ważne jest, aby dostosować porcje do poziomu aktywności psa, unikając nadwagi, na którą rasa ta nie ma jednak szczególnej tendencji. Przysmaki mogą być przydatną pomocą w szkoleniu i socjalizacji, zwłaszcza biorąc pod uwagę ich niekiedy niezależną naturę.

Pielęgnacja sierści wilczaka Saarloosa nie jest szczególnie skomplikowana poza okresami linienia. Sierść tej rasy jest dwuwarstwowa, z twardym, prostym włosem okrywowym i gęstym, miękkim podszerstkiem, którego obfitość zmienia się sezonowo. Największym wyzwaniem jest linienie, które występuje dwa razy w roku, zazwyczaj wiosną i jesienią. W tym czasie psy obficie zrzucają zimowy podszerstek, co wymaga codziennego, intensywnego wyczesywania, aby zapobiec plątaniu się sierści i utrzymać ją w dobrym stanie. Poza okresami linienia wystarczy szczotkować psa raz na tydzień lub dwa, aby usunąć martwe włosy i utrzymać czystość. Wilczaki Saarloosa nie zbierają nadmiernie brudu na spacerach, a ich sierść jest stosunkowo łatwa do utrzymania. Warto zadbać o wygodne, fizjologiczne szelki typu guard lub szeroką obrożę oraz mocną smycz, a na dłuższe wycieczki przyda się kilkumetrowa linka, zapewniająca swobodę i bezpieczeństwo. Kaganiec powinien być fizjologiczny, umożliwiający swobodne zianie i picie wody.

Wilczak Saarloosa to pies o wysokiej potrzebie ruchu i ogromnej wytrzymałości. Jest to rasa stworzona do pokonywania długich dystansów, przypominając w tym aspekcie swojego wilczego przodka. Właściciel Saarlooswolfhonda powinien być osobą aktywną, zdolną zapewnić psu codzienne, intensywne i długie spacery, najlepiej w zróżnicowanym terenie. Psy tej rasy uwielbiają biegać i są niezmordowanymi kłusakami, jednak ich ruch jest lekki i niekoniecznie bardzo dynamiczny. Chętnie uczestniczą w aktywnościach wymagających wytrzymałości, takich jak bieganie obok roweru czy trekking. Z powodzeniem sprawdzają się również w psich sportach zaprzęgowych. Ich doskonały węch i inteligencja predysponują je także do zajęć związanych z noseworkiem czy mantrailingiem, które stanowią dla nich również cenną stymulację umysłową. Mimo aktywnego trybu życia, w domu potrafią być spokojne, pod warunkiem, że ich potrzeby ruchowe i umysłowe są zaspokojone.

Szkolenie wilczaka Saarloosa wymaga ogromnej cierpliwości, konsekwencji i głębokiego zrozumienia psiej psychiki, szczególnie tej o pierwotnych cechach. Psy te są inteligentne i potrzebują wyzwań umysłowych, ale jednocześnie są bardzo niezależne i posłuszne tylko wtedy, gdy same tego zechcą. Nie znoszą przymusu i ostrych metod - takie podejście może doprowadzić do tego, że pies zamknie się w sobie, stanie się lękliwy i straci zaufanie do przewodnika. Kluczem do sukcesu jest budowanie silnej więzi opartej na wzajemnym zaufaniu i szacunku, a także motywowanie psa pozytywnymi wzmocnieniami. Socjalizacja jest absolutnie kluczowa i powinna być rozpoczęta już u hodowcy, a następnie kontynuowana przez całe życie psa. Saarlooswolfhondy muszą być zapoznawane z różnymi ludźmi, zwierzętami i sytuacjami od najmłodszych lat, aby zmniejszyć ich wrodzoną nieufność i lękliwość wobec obcych. Nawet dobrze socjalizowany osobnik może jednak reagować niepewnością na nowe, nieznane bodźce. Ich niezależny charakter sprawia, że nie są psem dla początkujących właścicieli i nie nadają się do wielokrotnego powtarzania tych samych komend, co może rozczarować osoby przyzwyczajone do szkolenia np. owczarków.

Rasa Saarlooswolfhond nie ma znaczącej kariery filmowej i nie była szeroko wykorzystywana jako "gwiazda" w produkcjach kinowych czy telewizyjnych. Jej pierwotny wygląd i temperament, choć niezwykle fotogeniczne, wiążą się z trudnościami w szkoleniu i pracy na planie, zwłaszcza w obecności obcych osób i w nieznanych sytuacjach. Zazwyczaj, jeśli pojawiają się psy o wilczym wyglądzie w filmach, są to często Wilczaki Czechosłowackie lub odpowiednio charakteryzowane Owczarki Niemieckie, ze względu na ich większą podatność na szkolenie i mniejszą lękliwość.];