Historia Cavalier King Charles Spaniela nierozerwalnie związana jest z europejską, a zwłaszcza brytyjską arystokracją. Miniaturowe spaniele były ulubieńcami szlachty już od czasów renesansu, cenione za swoją urodę i charakter. Szczególnie silne więzi z rasą miał król Karol II Stuart w XVII wieku, który, jak donosił słynny pamiętnikarz Samuel Pepys, zdawał się bardziej zajęty swoimi ukochanymi czarno-podpalanymi spanielami niż sprawami państwa. Na jego cześć rasa otrzymała nazwę King Charles Spaniel. W tym okresie psy te, choć nazywane spanielami, różniły się od współczesnych Cavalierów - miały dłuższe pyski i bardziej płaskie czaszki, często były wykorzystywane do polowań na drobną zwierzynę. W XVIII wieku, z nadejściem dynastii orańskiej, popularność zdobyły inne rasy, takie jak mopsy i pekińczyki, co doprowadziło do krzyżowania King Charles Spanieli z psami o skróconych pyskach. Skutkowało to zmianą wyglądu rasy: psy zaczęły mieć bardziej zaokrąglone czaszki, krótsze i zadarte kufy oraz większe, wyłupiaste oczy, stając się tym, co dziś znamy jako English Toy Spaniel (King Charles Spaniel w Wielkiej Brytanii). Pierwotny typ King Charles Spaniela niemal całkowicie zaniknął. Jednakże, na początku lat 20. XX wieku, bogaty Amerykanin Roswell Eldridge, zafascynowany psami widniejącymi na portretach starych mistrzów (takich jak te w Pałacu Blenheim, gdzie książę Marlborough hodował biało-rude spaniele), postanowił przywrócić rasę o pierwotnym wyglądzie. Ufundował nagrodę na wystawie Crufts dla hodowców, którzy przedstawią "Blenheim Spaniele starego typu", czyli z dłuższym pyskiem. Ta inicjatywa doprowadziła do świadomego odtworzenia pierwotnego wyglądu, a psy te nazwano Cavalier King Charles Spaniel - ,,Cavalier" (Kawalier) było nawiązaniem do rojalistów wspierających Stuartów w wojnie domowej. W 1928 roku nastąpiło oficjalne rozdzielenie ras King Charles Spaniel i Cavalier King Charles Spaniel. Rasa została uznana przez brytyjski Kennel Club w 1945 roku, a Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) ostatecznie zaakceptowała ją w 1955 roku.

Cavalier King Charles Spaniel to pies o niezwykle łagodnym, przyjaznym i uczuciowym usposobieniu. Znany jest z wesołego temperamentu i żywej natury, choć potrafi być także spokojnym domatorem. Jest psem sprawnym, pozbawionym agresji i nadmiernej nerwowości, co czyni go idealnym towarzyszem. Mocno przywiązuje się do swojej rodziny, ceniąc bliskość i ludzkie towarzystwo, często źle znosząc samotność. Jest otwarty na świat, przyjacielski wobec obcych i innych zwierząt, co sprawia, że łatwo adaptuje się do nowych sytuacji i środowisk. Jego elegancja i wdzięk harmonizują z pełną radości chęcią do zabawy.

Cavalier King Charles Spaniel, podobnie jak wiele ras, jest predysponowany do kilku schorzeń genetycznych i typowych dla rasy. Jednym z najpoważniejszych jest choroba serca - niedomykalność zastawki dwudzielnej (MVD), która może rozwijać się z wiekiem. Ważne są coroczne badania kardiologiczne, szczególnie u psów hodowlanych. Inną poważną przypadłością neurologiczną jest jamistość rdzenia kręgowego (syringomyelia), często związana z zespołem Arnolda-Chiariego, wynikającym ze zbyt małej pojemności czaszki. Diagnostyka tego schorzenia jest kosztowna i wymaga specjalistycznych badań, a odpowiedzialni hodowcy dążą do eliminacji psów nią dotkniętych z rozrodu. Rasa ma również skłonność do problemów ortopedycznych, takich jak zwichnięcie rzepki kolanowej oraz dysplazja stawów biodrowych. Duże, płytko osadzone oczy Cavalierów są narażone na urazy oraz predysponowane do chorób okulistycznych, w tym katarakty, postępującego zaniku siatkówki (PRA), distichiasis (dodatkowe rzęsy) czy zespołu suchego oka. Zalecane są regularne kontrole weterynaryjne i okulistyczne. Ze względu na budowę kufy, Cavalier może być wrażliwy na przegrzewanie się w wysokich temperaturach, dlatego w upalne dni wymaga szczególnej opieki. Należy również zwrócić uwagę na skłonność do otyłości oraz, w rzadszych przypadkach, na alergie, infekcje skórne grzybami drożdżakowatymi (Malassezia) i małopłytkowość. Wybór szczenięcia z renomowanej hodowli, gdzie rodzice są badani pod kątem tych chorób, jest kluczowy dla zdrowia przyszłego pupila.

Żywienie Cavalier King Charles Spaniela powinno być oparte na wysokiej jakości karmie, dostosowanej do wieku, poziomu aktywności oraz ewentualnych specyficznych potrzeb zdrowotnych psa. Rasa ta ma tendencję do nadwagi, dlatego kluczowe jest kontrolowanie ilości podawanego jedzenia i przysmaków. Dzienną porcję karmy zaleca się podzielić na dwa posiłki. W przypadku podawania przysmaków jako nagród w szkoleniu, należy odpowiednio zredukować główną porcję karmy. Psy domagające się jedzenia z ludzkiego stołu powinny być karmione oszczędnie, unikając potraw tłustych, przyprawionych czy kości gotowanych. Warto zwrócić uwagę na wybór misek - ceramiczne, wysokie i wąskie są preferowane, aby uniknąć zabrudzenia długich uszu podczas jedzenia, a także ze względu na możliwe alergie kontaktowe na plastik. Regularne konsultacje z weterynarzem pomogą w utrzymaniu optymalnej wagi i zdrowia pupila.

Pielęgnacja Cavalier King Charles Spaniela nie jest nadmiernie skomplikowana, lecz wymaga regularności, by jego piękna, jedwabista sierść pozostała w doskonałej kondycji. Długa, miękka szata z obfitymi piórami na uszach, łapach i ogonie nie powinna być strzyżona ani trymowana, co jest zgodne ze wzorcem rasy, a wszelkie modyfikacje są niepożądane. Cotygodniowe, a w okresach linienia nawet częstsze, szczotkowanie za pomocą szczotki pudlówki i metalowego grzebienia jest kluczowe dla uniknięcia kołtunów, zwłaszcza w miejscach takich jak za uszami, pod pachami czy w pachwinach. Regularne szczotkowanie pomaga również usunąć luźne włosy, co redukuje linienie, które u tej rasy jest umiarkowane i zazwyczaj łatwe do opanowania. Kąpiele należy wykonywać w miarę potrzeby, używając szamponów i odżywek przeznaczonych dla psów o długim włosie, a następnie suszyć sierść suszarką, jednocześnie ją rozczesując. Po spacerach, zwłaszcza w terenach zielonych, ważne jest sprawdzenie szaty pod kątem rzepów, gałązek czy nasion. Ponadto, kluczowa jest higiena uszu - długie, wiszące uszy wymagają regularnego sprawdzania i czyszczenia, aby zapobiec infekcjom. Regularne przycinanie pazurów (raz w miesiącu) oraz dbanie o higienę jamy ustnej (mycie zębów, specjalne gryzaki) są również istotnymi elementami kompleksowej pielęgnacji, przyczyniającymi się do ogólnego zdrowia i dobrego samopoczucia psa. Dla psów wystawowych, poza standardową pielęgnacją, należy zadbać o precyzyjne wycięcie włosów między opuszkami oraz wyrównanie pióropuszy na łapach, jednak bez ich całkowitego usuwania, gdyż stanowią one charakterystyczną cechę rasy.

Cavalier King Charles Spaniel, choć często postrzegany jako typowy pies kanapowy, zaskakuje swoją dwoistością natury. Jest potomkiem psów myśliwskich i wciąż zachowuje umiarkowany instynkt łowiecki, co sprawia, że z przyjemnością uczestniczy w umiarkowanych aktywnościach fizycznych i zabawach na świeżym powietrzu. Chętnie wybierze się na długi spacer z właścicielem, będzie biegał za piłką czy aportował. Jednocześnie doskonale adaptuje się do spokojniejszego trybu życia, ceniąc sobie wylegiwanie się na kanapie u boku ukochanego człowieka. Codzienne, regularne spacery są dla niego ważne nie tylko dla zdrowia fizycznego, ale i psychicznego, pomagając utrzymać odpowiednią wagę i zapobiegać nudzie. Cavalier może z powodzeniem uprawiać niektóre sporty kynologiczne, takie jak agility czy obedience, ale równie dobrze sprawdzi się jako towarzysz dla osób ceniących sobie mniej forsowny wypoczynek. Ze względu na wciąż obecny instynkt myśliwski, podczas spacerów w nieogrodzonym terenie zaleca się prowadzenie psa na smyczy.

Cavalier King Charles Spaniel to rasa inteligentna i z natury chętna do współpracy, co czyni go stosunkowo łatwym do szkolenia, nawet dla początkujących właścicieli. Kluczem do sukcesu jest łagodne, pozytywne podejście, oparte na nagradzaniu i pochwałach, ponieważ psy tej rasy są wrażliwe i źle reagują na ostre traktowanie. Cavaliery są łakomczuchami, co sprawia, że smakołyki są doskonałym motywatorem. Warto wcześnie rozpocząć socjalizację szczenięcia, eksponując je na różnorodne bodźce, ludzi i inne zwierzęta, aby ukształtować psa otwartego i pewnego siebie. Choć są pojętnymi uczniami, bywają też nieco rozkojarzone, dlatego szkolenie powinno być prowadzone konsekwentnie, ale w krótkich, angażujących sesjach. Doskonale sprawdzają się w sportach kynologicznych takich jak obedience, rally, a nawet agility, a ich łagodny charakter predestynuje je do roli psów terapeutycznych.

Cavalier King Charles Spaniel, dzięki swojemu uroczemu wyglądowi i łagodnemu usposobieniu, sporadycznie pojawia się na ekranie. Jedną z najbardziej znanych ról, która przyczyniła się do wzrostu jego popularności, jest rola psa rasy Cavalier King Charles Spaniel w hitowym serialu HBO "Seks w wielkim mieście", gdzie towarzyszył postaci Charlotte York.];