Historia maltańczyka jest jedną z najdłużej udokumentowanych w świecie kynologii, sięgającą tysięcy lat przed naszą erą. Nazwa rasy pochodzi od semickiego słowa ,,malat", oznaczającego schronienie lub przystań, co wskazuje na jej związki z regionami portowymi basenu Morza Śródziemnego, a nie wyłącznie z wyspą Maltą. Przodkowie tych małych psów mieszkali w portach, gdzie polowali na myszy i szczury. Już Arystoteles (384-322 p.n.e.) wspominał o tych ,,canes melitenses", a w Starożytnym Rzymie były ulubionymi towarzyszami matron, często opiewanymi przez poetów, takich jak Strabon. Maltańczyki były symbolem statusu i wierności. Po upadku Rzymu, to chińscy hodowcy przyczynili się do przetrwania rasy w Europie, krzyżując je z rodzimymi psami ozdobnymi i eksportując z powrotem do Europy bardziej wyrafinowane osobniki. W renesansowym malarstwie maltańczyki często pojawiały się u boku pięknych kobiet. W 1520 roku rasa trafiła na dwór angielski, zyskując wielbicieli wśród arystokracji. W XIX wieku hodowla maltańczyków rozwinęła się na dużą skalę w Europie. Na pierwszych wystawach w Nowym Jorku, w 1877 roku, prezentowano je jako ,,Maltese Lion Dog". Na ziemiach polskich pierwsze wzmianki o maltańczykach pochodzą już z XIV wieku, a po II wojnie światowej rasa została zrekonstruowana, zyskując w kolejnych dekadach coraz większą popularność.

Maltańczyk to pies żywy, czuły i niezwykle łagodny, a przy tym bardzo inteligentny. Jego usposobienie charakteryzuje się wesołością i przyjaznością, co czyni go wspaniałym towarzyszem. Mocno przywiązuje się do swojego opiekuna, pragnąc towarzyszyć mu w każdej chwili i źle znosząc samotność. Jest psem wrażliwym, który doskonale odczytuje emocje człowieka. Mimo małych rozmiarów posiada dużą osobowość i potrafi być uparty, ale jednocześnie jest chętny do nauki i zabawy. W stosunku do obcych bywa początkowo nieco nieufny, lecz szybko się otwiera, jeśli czuje się bezpieczny.

Maltańczyki są generalnie rasą zdrową i długowieczną, choć jak wszystkie rasy, mają pewne predyspozycje do schorzeń. Są dość wrażliwe na zimno, dlatego w chłodniejsze dni wymagają ochrony. Najczęściej występujące problemy zdrowotne to: wypadanie rzepek kolanowych, zapadanie tchawicy (szczególnie w sytuacjach stresu lub nadmiernego ciągnięcia na smyczy), przetrwałe zęby mleczne oraz skłonność do szybkiego odkładania się kamienia nazębnego, co wymaga regularnej higieny jamy ustnej. Mogą również występować alergie pokarmowe i skórne, niedoczynność tarczycy, a także wrodzone wady serca (PDA) czy problemy z wątrobą (zespół wrotno-oboczny, mikrozwłóknienie wątroby - MVD, co wymaga testów na kwasy żółciowe u szczeniąt). U niektórych osobników notowano przypadki zapalenia mózgu (GME). Częstym, choć zazwyczaj niezbyt poważnym problemem, są brązowe zacieki wokół oczu, spowodowane niedrożnością kanalików łzowych, podrażnieniem przez włosy lub infekcjami. Ze względu na delikatną budowę, należy uważać na ryzyko urazów i złamań.

Maltańczyki powinny być żywione wysokiej jakości karmą, dopasowaną do ich wieku, poziomu aktywności oraz ewentualnych indywidualnych potrzeb, takich jak alergie. Zarówno gotowe karmy komercyjne (suche lub mokre), jak i posiłki przygotowywane w domu pod nadzorem weterynarza są odpowiednie. W przypadku diety domowej kluczowa jest odpowiednia suplementacja, zwłaszcza wapnia, a także dodatki wspierające zdrowie skóry i sierści, takie jak olej z łososia czy suszone drożdże. Rasa ma skłonność do tycia, dlatego niezwykle ważne jest precyzyjne dawkowanie karmy i kontrolowanie masy ciała, aby nie obciążać delikatnych stawów. Maltańczyki bywają wybredne, ale rzadko przesadnie łakome, dlatego urozmaicenie diety czy specjalne karmy dedykowane rasie (np. o wysokiej smakowitości i składnikach wspierających trawienie oraz redukujących kamień nazębny) mogą być pomocne. Świeża woda powinna być dostępna przez cały czas.

Długa, jedwabista, biała szata maltańczyka jest jego znakiem rozpoznawczym, ale wymaga bardzo skrupulatnej i regularnej pielęgnacji. Codzienne, delikatne szczotkowanie i czesanie do samej skóry jest absolutnie niezbędne, aby zapobiec plątaniu się włosów i powstawaniu kołtunów, zwłaszcza po spacerach. Należy używać szczotki z naturalnego włosia i odżywki ułatwiającej rozczesywanie. Maltańczyki wymagają regularnych kąpieli z użyciem szamponów i odżywek przeznaczonych dla białej sierści, aby utrzymać jej blask i czystość - w przypadku psów wystawowych nawet raz w tygodniu. Po kąpieli włos musi być dokładnie wysuszony suszarką na średnim lub niskim nawiewie. Należy również regularnie sprawdzać i czyścić uszy, usuwając nadmiar włosów z kanału słuchowego, oraz przycinać szybko rosnące pazury. Ważnym elementem pielęgnacji jest codzienne mycie zębów, aby zapobiegać odkładaniu się kamienia nazębnego. Specjalnej uwagi wymagają okolice oczu, gdzie mogą tworzyć się brązowe zacieki - należy je regularnie przemywać specjalnymi płynami lub roztworami soli fizjologicznej. Włosy między opuszkami łap również powinny być podcinane. Właściciele, którzy nie zamierzają wystawiać psa, często decydują się na krótsze strzyżenie u profesjonalnego groomera (tzw. "fryzura na sportowo"), co znacznie ułatwia codzienną pielęgnację, choć nadal wymaga regularnego szczotkowania. Kluczowe jest przyzwyczajanie szczenięcia do wszystkich zabiegów pielęgnacyjnych od najmłodszych lat. Maltańczyki nie linieją intensywnie, co jest zaletą.

Maltańczyk to pies pełen energii, ale jego zapotrzebowanie na ruch jest umiarkowane i doskonale przystosowane do życia w mieszkaniu. Chętnie uczestniczy w codziennych spacerach z opiekunem, które nie muszą być długie ani intensywne, aby zapewnić mu odpowiednią dawkę aktywności fizycznej. Lubi biegać i bawić się w ogrodzie, a nawet w domu. Jest aktywny i radosny, chętnie angażuje się w różnorodne zabawy, takie jak aportowanie czy rzucanie patyczków, o ile odbywają się one w towarzystwie jego ukochanego człowieka. Maltańczyk z przyjemnością sprawdzi się także w psich sportach wymagających zwinności i szybkości, jak agility czy dog dancing. Nie jest typowym "kanapowcem" w sensie braku aktywności, ale zdecydowanie preferuje spędzanie czasu aktywnie z rodziną, a nie samotne bieganie.

Maltańczyki są psami bardzo inteligentnymi i chętnymi do nauki, co czyni je podatnymi na szkolenie. Od wieków jako psy do towarzystwa nauczyły się jednak manipulować swoimi właścicielami, dlatego kluczowa jest konsekwencja i cierpliwość w procesie wychowania. Najlepsze efekty osiąga się, stosując pozytywne metody szkoleniowe oparte na nagrodach i pochwałach. Maltańczyki są bystre i szybko łapią nowe komendy oraz sztuczki, co sprawia, że świetnie sprawdzają się w psich sportach, takich jak agility czy taniec z psem. Szkolenie należy rozpocząć jak najwcześniej, w okresie szczenięcym. Równie ważna jest wczesna socjalizacja z różnymi ludźmi, zwierzętami i sytuacjami, aby zapobiec nieufności wobec obcych i potencjalnej zaborczości wobec właściciela. Pieski te są wrażliwe, więc krzyk czy kary fizyczne są absolutnie niewskazane i mogą prowadzić do wycofania lub lęku. Maltańczyki lubią wyzwania umysłowe i chętnie je podejmują, co sprzyja ich rozwojowi i zapobiega nudzie, która może prowadzić do niepożądanych zachowań.

Maltańczyk, ze względu na swój arystokratyczny wygląd i starożytne pochodzenie, był częstym motywem w sztuce, zwłaszcza w malarstwie renesansowym, gdzie portretowano go u boku dam. Choć nie jest powszechnie znany z konkretnych, wiodących ról filmowych w historii kina, jego uroczy wygląd i wdzięk sprawiły, że wielokrotnie pojawiał się jako tło lub jako uroczy towarzysz bohaterów w produkcjach filmowych i telewizyjnych, symbolizując luksus i wyrafinowanie.];