Historia pekińczyka jest niezwykle długa i fascynująca, sięgająca tysięcy lat wstecz do starożytnych Chin, prawdopodobnie Tybetu. Według chińskich legend, rasa ta miała swoje początki w micie o miniaturowych lwach towarzyszących Buddzie, które w chwili zagrożenia zmieniały się w prawdziwe bestie. Pekińczyki były uważane za psy święte, ucieleśnienie legendarnego psa Fo, strzegącego przed złymi duchami. Ich posiadanie było wyłącznym przywilejem cesarzy i cesarzowych Chin, a kradzież takiego psa karana była śmiercią. Żyły w pałacowym przepychu, często noszone w obszernych rękawach szat cesarskich dam, stąd ich dawne nazwy takie jak "psy z rękawa" czy "lwie psy". Przez wieki pekińczyki były nieznane poza granicami Chin. Sytuacja zmieniła się w 1860 roku, kiedy wojska brytyjskie splądrowały Pałac Letni w Pekinie podczas drugiej wojny opiumowej. Cesarzowa nakazała zabić wszystkie psy, aby nie wpadły w ręce wroga, jednak pięć osobników zostało znalezionych żywych, ukrytych za zasłonami w komnatach zmarłej ciotki cesarza. Te psy zostały zabrane do Anglii, a jedna z nich, suczka nazwana Looty, została podarowana królowej Wiktorii. To właśnie te psy stały się protoplastami rasy w Europie, a z czasem również w Ameryce, gdzie rasa została uznana przez AKC w 1906 roku. Do Polski pierwsze pekińczyki dotarły przed 1925 rokiem, zyskując od tego czasu ugruntowaną pozycję wśród ras do towarzystwa.

Pekińczyk to pies o silnym charakterze, łączący odwagę z lojalnością i pewną dozą niezależności. Jest zrównoważony i spokojny, ale jednocześnie czujny. Wobec swojej rodziny wykazuje głębokie przywiązanie, choć jego uczucia często są okazywane w sposób powściągliwy i godny. Wobec obcych bywa zdystansowany lub nawet nieufny, co sprawia, że jest dobrym, choć miniaturowym, stróżem, alarmującym o przybyciu nieznajomych. Jego charakterystyczna, "lwia" osobowość sprawia, że potrafi postawić na swoim i wymaga konsekwentnego, ale delikatnego prowadzenia.

Pekińczyk, pomimo swej wytrzymałości jak na małego psa, jest rasą podatną na szereg schorzeń, z których wiele wynika z jego specyficznej budowy, zwłaszcza spłaszczonej kufy (brachycefaliczny syndrom). Z tego powodu często boryka się z problemami oddechowymi, takimi jak zwężone nozdrza czy wydłużone podniebienie miękkie, co może prowadzić do trudności z oddychaniem i chrapania. Rasa ta źle znosi wysokie temperatury, będąc podatną na udar cieplny, dlatego w upały należy ograniczać aktywność i zapewnić psu chłodne warunki. Inne typowe problemy zdrowotne pekińczyków to schorzenia oczu, takie jak wypadanie gałki ocznej, owrzodzenia rogówki, distichiasis (dodatkowe rzęsy) czy postępujący zanik siatkówki, a także wodogłowie. Mogą występować wady rozwojowe serca i naczyń, kamienie moczowe, rozszczep podniebienia oraz wady ortopedyczne, takie jak wrodzone zwichnięcie stawu łokciowego. Samce są również predysponowane do wnętrostwa. Odpowiedzialne hodowle przeprowadzają badania genetyczne i monitorują zdrowie swoich psów, aby minimalizować ryzyko wystąpienia tych chorób u szczeniąt. Regularne kontrole weterynaryjne są kluczowe dla zachowania dobrego zdrowia pekińczyka.

Żywienie pekińczyka powinno opierać się na wysokiej jakości karmie przeznaczonej dla małych ras, zarówno suchej, jak i mokrej, dostosowanej do wieku psa (szczenię, dorosły, senior). Alternatywnie, dieta domowa przygotowywana pod nadzorem weterynarza również może być odpowiednia, z uwzględnieniem konieczności suplementacji. Ze względu na budowę szczęk, w przypadku diety BARF, kości należy zastąpić preparatami wapniowymi, by uniknąć ryzyka zadławienia lub uszkodzenia uzębienia. Pekińczyki mają zazwyczaj dobry apetyt, a w połączeniu z ich umiarkowanym zapotrzebowaniem na ruch, są skłonne do tycia. Kluczowe jest ścisłe kontrolowanie ilości podawanego pokarmu i monitorowanie wagi psa, aby zapobiec nadwadze, która może pogorszyć ich problemy oddechowe i obciążyć stawy. Przysmaki mogą być używane jako pomoc w szkoleniu, ale należy je podawać z umiarem. Zawsze zapewnić psu dostęp do świeżej, czystej wody.

Obfita, dwuwarstwowa sierść pekińczyka wymaga regularnej i starannej pielęgnacji, aby zapobiec plątaniu się i matowieniu. Zaleca się codzienne szczotkowanie lub przynajmniej kilka razy w tygodniu, zwłaszcza podczas sezonowego linienia (szczególnie wiosną), kiedy intensywność utraty włosa wzrasta. Do pielęgnacji najlepiej używać szczotki o twardym, naturalnym włosiu oraz metalowego grzebienia. Przed czesaniem sierść można spryskać odżywką, aby ułatwić rozczesywanie. Oprócz sierści, należy zwrócić szczególną uwagę na pielęgnację oczu, które są duże i lekko wypukłe, co czyni je wrażliwymi na podrażnienia i urazy. Wymagają regularnego przemywania i kontroli. Ze względu na płaską kufę, istotne jest również codzienne sprawdzanie i czyszczenie fałd skórnych wokół nosa oraz samych otworów nosowych, aby zapobiec gromadzeniu się wilgoci i infekcjom. Regularne przycinanie pazurów jest konieczne, by uniknąć dyskomfortu psa podczas chodzenia. Należy pamiętać także o higienie zębów, aby zapobiec ich przedwczesnemu wypadaniu. Ze względu na obszerną szatę, pekińczyk może przynosić ze spacerów sporo brudu, co wymaga częstszego czyszczenia łap i brzucha.

Pekińczyk to pies o umiarkowanym, a nawet niskim zapotrzebowaniu na ruch, idealny dla osób preferujących spokojniejszy tryb życia, w tym seniorów. Jego krótka kufa i budowa sprawiają, że ma ograniczoną tolerancję na intensywny wysiłek fizyczny, zwłaszcza w wysokich temperaturach. Mimo to, potrzebuje regularnych, krótkich spacerów - przynajmniej dwóch dziennie - aby utrzymać kondycję, zaspokoić potrzeby fizjologiczne i zapewnić kontakt ze światem zewnętrznym. Chętnie uczestniczy w spokojnych zabawach w domu, ale nie jest typem psa do długich biegów, intensywnego aportowania czy forsownych aktywności. Cieszy się z obecności właściciela i aktywności w swoim tempie.

Szkolenie pekińczyka wymaga cierpliwości, konsekwencji i pozytywnych metod wzmacniania, rozpoczynając od wczesnego wieku szczenięcego. Dzięki swojej inteligencji psy te szybko się uczą, ale ich silna wola i niezależny charakter (często opisywany jako "uparty" lub "opiniotwórczy") sprawiają, że mogą być wyzwaniem dla mniej doświadczonych właścicieli. Ważne jest, aby nie ulegać ich urokowi i utrzymywać jasne zasady, unikając jednocześnie wszelkich form przymusu, które mogłyby doprowadzić do utraty zaufania lub agresji. Kluczowa jest również wczesna i staranna socjalizacja z różnymi ludźmi, dźwiękami i innymi psami, aby zapobiec nieufności wobec obcych i potencjalnym konfliktom z innymi czworonogami, do których pekińczyki, nieświadome swoich rozmiarów, bywają skłonne. Pekińczyk jest psem, który tworzy silne więzi z rodziną, ale bywa zdystansowany wobec dzieci, zwłaszcza małych, które nie rozumieją jego delikatnej budowy i potrzebują spokojnego obchodzenia się. Choć nie jest typem psa sportowca, jest bystrym i czujnym obserwatorem, co czyni go dobrym psem stróżującym, sygnalizującym obecność obcych.

Pekińczyk, choć nie jest klasyczną "gwiazdą filmową" na miarę niektórych ras, pojawił się w kilku produkcjach, często symbolizując luksus lub egzotykę. Jednym z najbardziej znanych przypadków jest historia pekińczyka, który przeżył katastrofę Titanica w 1912 roku, co zostało upamiętnione w różnych adaptacjach tej tragedii, podkreślając jego niezwykłą wytrzymałość. Ogólnie rasa ta rzadziej pełni role pierwszoplanowe, częściej pojawiając się w tle jako symbol statusu lub w scenach odzwierciedlających jego królewskie pochodzenie i elegancki wygląd.];