Historia Mudi ściśle wiąże się z tradycjami pasterskimi Węgier. Rasa ta powstała najprawdopodobniej na przełomie XVIII i XIX wieku w wyniku spontanicznych krzyżówek węgierskich psów pasterskich, takich jak Puli i Pumi, z różnymi typami niemieckich szpiców o stojących uszach. Początkowo psy te nie były selektywnie hodowane, a pasterze cenili przede wszystkim ich użyteczność w zaganiaaniu bydła, owiec i świń, a także w tępieniu gryzoni i stróżowaniu. Z tego powodu przez długi czas istniała duża płynność między typami psów, co utrudniało ich klasyfikację. Dopiero w latach 30. XX wieku, dzięki pracy dr. Dezső Fényesa, dyrektora muzeum w Balassagyarmat, rozpoczęto celową hodowlę i wyodrębnienie Mudi jako oddzielnej rasy. Fényes, pasjonat węgierskiej tradycji, skupował psy od pasterzy i rozpoczął program hodowlany, a nazwę ,,Mudi" nadał rasie na cześć swojego najlepszego psa. W 1936 roku rasa została oficjalnie uznana na Węgrzech. Niestety, II wojna światowa zdziesiątkowała populację Mudi, a większość zarejestrowanych psów zginęła. W latach 60. XX wieku dr Zoltan Balassy podjął się odnowy rasy, bazując na nielicznych ocalałych osobnikach. W 1966 roku opracował nowy wzorzec rasy, który został zatwierdzony przez FCI. Wzorzec ten różnił się od pierwotnego, m.in. obniżając dopuszczalny wzrost i ograniczając akceptowane umaszczenia. Z czasem okazało się, że pierwotnie opisane przez Fényesa warianty kolorystyczne wciąż istnieją, co doprowadziło do nowelizacji wzorca w 2001 roku i kolejnej aktualizacji w 2004 oraz najnowszej w 2023 roku, która przywróciła szerszą gamę umaszczeń. Mimo swojej bogatej historii i uznania, Mudi pozostaje rasą rzadką poza swoją ojczyzną, choć zyskuje coraz większą popularność w krajach skandynawskich i Ameryce Północnej.

Mudi to pies pełen temperamentu, niezwykle bystry i inteligentny. Wykazuje się dużą odwagą, czujnością i ogromną chęcią do pracy, co czyni go łatwym do szkolenia i bardzo podatnym na naukę. Jest lojalny wobec swojej rodziny, do której silnie się przywiązuje, często obdarzając szczególnym uczuciem jednego z domowników. Choć w stosunku do obcych bywa początkowo zdystansowany i ostrożny, szybko akceptuje gości wpuszczonych przez opiekunów. Mudi to także doskonały stróż, który zaalarmuje o każdej niepokojącej zmianie w otoczeniu. Rasa ta jest bardzo aktywna i zabawna, potrzebuje stałej stymulacji zarówno fizycznej, jak i umysłowej. Może być nieco szczekliwa, co jest cechą, na którą należy zwrócić uwagę podczas szkolenia, aby nie dopuścić do jej nadmiernego rozwoju.

Mudi to rasa generalnie zdrowa i odporna, ciesząca się długim życiem, często dożywając 14, a nawet 16 lat. Nie jest szczególnie podatna na liczne choroby genetyczne, co jest cechą cenioną u psów pracujących. Jednak, podobnie jak w przypadku wielu ras, u Mudi może występować dysplazja stawów biodrowych, choć ze względu na stosunkowo niewielką i lekką budowę ciała, problem ten jest mniej nasilony niż u niektórych większych owczarków. Odpowiedzialni hodowcy przeprowadzają badania swoich zwierząt pod kątem dysplazji, aby minimalizować ryzyko jej wystąpienia u potomstwa. Ważne jest, aby dbać o kondycję fizyczną psa, regularnie go szczepić i odrobaczać, a także zapewnić mu zbilansowaną dietę, co przyczynia się do utrzymania dobrego zdrowia przez całe życie.

Mudi to pies, który zazwyczaj nie jest wybredny pod względem żywienia. Dobrze prosperuje na wysokiej jakości karmie komercyjnej, zarówno suchej, jak i mokrej, dostosowanej do jego wieku, poziomu aktywności oraz ewentualnych indywidualnych potrzeb. Alternatywnie, może być karmiony dietą domową, przygotowywaną pod nadzorem weterynarza. Ważne jest, aby monitorować kaloryczność posiłków i wagę psa, ponieważ niektóre osobniki mogą mieć skłonność do tycia, zwłaszcza przy braku odpowiedniej dawki ruchu. Przysmaki mogą być użyteczną pomocą w szkoleniu, ale należy podawać je z umiarem. Zawsze należy zapewnić psu stały dostęp do świeżej i czystej wody. Mudi generalnie nie wykazuje skłonności do alergii pokarmowych, ale w przypadku zaobserwowania jakichkolwiek problemów zdrowotnych związanych z dietą, konsultacja z weterynarzem jest wskazana.

Pielęgnacja Mudi nie jest skomplikowana ani czasochłonna, co czyni go rasą stosunkowo łatwą w utrzymaniu. Jego półdługa, pofalowana lub kędzierzawa sierść nie wymaga intensywnego szczotkowania. Zazwyczaj wystarczy wyczesać psa raz na 10-14 dni, aby usunąć martwe włosy i zapobiec filcowaniu, zwłaszcza w okresie linienia oraz za uszami, gdzie włos bywa bardziej miękki i podatny na kołtunienie. Kąpiele należy stosować w zależności od potrzeby, kiedy sierść psa stanie się wyraźnie brudna. Mudi nie zbiera dużo brudu na spacerach, a jego sierść jest stosunkowo odporna na warunki atmosferyczne. Regularna kontrola i przycinanie pazurów oraz dbanie o higienę zębów i uszu to standardowe elementy pielęgnacji każdego psa, które również w przypadku Mudi są niezbędne do utrzymania jego zdrowia i komfortu.

Mudi to rasa o bardzo wysokim poziomie energii i ogromnym zapotrzebowaniu na ruch oraz aktywność umysłową. Choć w domu potrafi być spokojny i opanowany, na zewnątrz potrzebuje intensywnych bodźców i możliwości swobodnego wybiegania się. Nie jest psem kanapowym i nie zadowoli się krótkimi spacerami wokół bloku. Mudi uwielbia biegać, skakać i aportować, a także angażować się w różnorodne psie sporty, takie jak agility, flyball, obedience czy frisbee, w których często odnosi sukcesy. Jego wrodzony instynkt pasterski sprawia, że jest chętny do pracy i szybko uczy się nowych zadań. Pies tej rasy potrzebuje codziennej, długiej i aktywnej dawki ruchu, najlepiej połączonej z wyzwaniami umysłowymi, aby utrzymać równowagę psychiczną i fizyczną. Znudzony Mudi może wykazywać niepożądane zachowania, takie jak niszczenie przedmiotów czy nadmierne szczekanie. Właściciel Mudi musi być osobą aktywną, gotową poświęcić czas na wspólne zajęcia z psem.

Mudi jest psem niezwykle inteligentnym, bystrym i chętnym do współpracy, co sprawia, że jest bardzo podatny na szkolenie. Jego entuzjazm do pracy i szybkość uczenia się to ogromne zalety. Szkolenie powinno rozpocząć się wcześnie, już w wieku szczenięcym, i opierać się na pozytywnym wzmocnieniu, cierpliwości oraz konsekwencji. Mudi szybko przyswaja komendy i nowe umiejętności, uwielbia wyzwania umysłowe i czerpie radość z każdej interakcji z przewodnikiem. Ważna jest również wczesna i prawidłowa socjalizacja z ludźmi, innymi psami i różnymi bodźcami środowiskowymi, aby Mudi stał się psem zrównoważonym i pewnym siebie. Ze względu na swoją inteligencję i szybkość reakcji, Mudi może równie szybko uczyć się zarówno pożądanych, jak i niepożądanych zachowań, dlatego kluczowe jest konsekwentne kierowanie jego energią i umysłem. Mimo iż bywa niezależny i ma tendencję do samodzielnego podejmowania decyzji, jego silne przywiązanie do opiekuna i chęć zadowolenia sprawiają, że z odpowiednim podejściem jest niezwykle łatwy do ułożenia. Może być nieco szczekliwy, więc szkolenie w zakresie kontroli szczekania jest również wskazane.

Mudi nie jest szeroko znany ze swojej kariery filmowej i nie odegrał znaczących ról w popularnych produkcjach. Jednakże, jego wszechstronność i inteligencja sprawiły, że zyskał sławę jako pies ratowniczy, co niekiedy bywa tematem filmów dokumentalnych lub relacji medialnych, prezentujących jego zdolności w realnych akcjach poszukiwawczych, szczególnie w Finlandii i Stanach Zjednoczonych.];